Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, 8 Ekim'de Fildişi Sahili'nden Etiyopya'ya geçerek üç ülkeyi kapsayan Afrika turunun son ayağını tamamladı. Tur kapsamında Gana ve Fildişi Sahili'ni de ziyaret eden Jaishankar, Etiyopya'nın başkenti Addis Ababa'da yaptığı açıklamada, Hindistan ile Afrika ülkeleri arasındaki ortaklığın karşılıklı çıkarlar ve kendine yeterlilik ilkeleri üzerine inşa edildiğini belirtti.
Afrika Turunun Arka Planı ve Ziyaretin Detayları
Jaishankar'ın Afrika turu, Hindistan'ın kıtayla ilişkilerini güçlendirme çabalarının bir parçası olarak görülüyor. Bakan, 5-8 Ekim tarihleri arasında Gana, Fildişi Sahili ve Etiyopya'yı kapsayan ziyaretler gerçekleştirdi. Gana'da üst düzey yetkililerle bir araya gelen Jaishankar, iki ülke arasındaki ticari ve ekonomik işbirliğini artırma yollarını ele aldı. Fildişi Sahili'nde ise tarım, altyapı ve savunma alanlarında işbirliği fırsatları değerlendirildi. Etiyopya, Hindistan'ın Afrika Boynuzu'ndaki stratejik ortağı olarak öne çıkıyor; iki ülke arasında kalkınma yardımları ve eğitim alanında güçlü bağlar bulunuyor.
Hindistan Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, Jaishankar'ın ziyareti sırasında ev sahibi ülkelerle ikili ticaret, yatırım, enerji, ilaç ve dijital dönüşüm konuları masaya yatırıldı. Bakan, özellikle Afrika ülkelerinin kendi kendine yeterlilik hedeflerine vurgu yaparak, Hindistan'ın bu süreçte kapasite geliştirme ve teknoloji transferi konularında destek vermeye hazır olduğunu ifade etti. Jaishankar, "Hindistan-Afrika ortaklığı, ortak öncelikler ve karşılıklı saygı temelinde ilerliyor. Afrika'nın sesi küresel platformlarda daha güçlü duyulmalı" dedi.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Hindistan'ın Afrika Stratejisi
Hindistan'ın Afrika açılımı, son yıllarda Çin'in kıtadaki artan etkisine karşı bir denge unsuru olarak değerlendiriliyor. Yeni Delhi yönetimi, Afrika ülkeleriyle ticaret hacmini 2022-2023 döneminde 98 milyar dolara çıkararak kıtadaki en büyük ticaret ortaklarından biri haline geldi. Hindistan ayrıca Afrika Birliği ile işbirliğini derinleştirerek, G20 gibi platformlarda Afrika'nın temsilini destekliyor. Jaishankar'ın ziyareti, Hindistan'ın 2023'te Afrika Birliği'ni G20'ye tam üye olarak kabul ettirme çabalarının ardından geldi. Hindistan, Afrika ülkelerine yönelik kalkınma yardımlarını ve yatırımlarını artırarak bölgede yumuşak güç unsurlarını pekiştirmeyi hedefliyor.
Etiyopya, Hindistan'ın Afrika Boynuzu'ndaki en önemli müttefiklerinden biri. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2022'de 1,3 milyar doları aştı. Hindistan, Etiyopya'da tarım, ilaç ve imalat sektörlerinde önemli yatırımlara sahip. Ayrıca, Etiyopya'nın başkenti Addis Ababa'da Afrika Birliği merkezinin bulunması, Hindistan için stratejik bir önem taşıyor. Jaishankar'ın ziyareti sırasında Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed ve Dışişleri Bakanı Demeke Mekonnen ile görüşmeler gerçekleştirildi. Görüşmelerde, savunma işbirliği, terörle mücadele ve bölgesel güvenlik konuları da ele alındı.
Uzmanlar, Hindistan'ın Afrika stratejisinin üç ana sütuna dayandığını belirtiyor: ekonomik işbirliği, kapasite geliştirme ve diplomatik diyalog. Hindistan, Afrika ülkelerine yönelik eğitim programları ve burslarla genç nüfusa yatırım yaparak uzun vadeli ilişkiler kurmayı amaçlıyor. Ayrıca, Afrika'nın zengin doğal kaynaklarına erişim ve enerji güvenliği de Hindistan'ın öncelikleri arasında. Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi'ne alternatif olarak Hindistan, kendi altyapı projelerini ve dijital bağlantı girişimlerini sunuyor.
Jaishankar'ın ziyareti, Hindistan'ın çok kutuplu dünya düzeninde Afrika'nın desteğini alma arayışının bir yansıması. Hindistan, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde reform çağrılarını yinelerken, Afrika ülkelerinden destek bekliyor. Aynı zamanda, Hint Okyanusu'ndaki güvenlik dinamikleri ve Çin'in bölgedeki varlığı, Hindistan'ın Afrika politikasını şekillendiren faktörler arasında.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan'ın Afrika'daki artan etkinliği, Türkiye'nin kıtaya yönelik açılım politikalarıyla paralellik gösteriyor. Türkiye, son yıllarda Afrika'da büyükelçilik sayısını 44'e çıkararak ve TİKA aracılığıyla kalkınma projeleri yürüterek nüfuzunu artırıyor. Ancak Hindistan'ın ekonomik ve teknolojik kapasitesi, Türkiye için rekabeti zorlaştırabilir. Özellikle savunma sanayii ve altyapı alanında Hindistan'ın sunduğu alternatifler, Türk firmalarının pazardaki payını etkileyebilir. Yine de Türkiye, tarihsel ve kültürel bağlarını kullanarak Afrika'da farklı bir konum elde edebilir. Hindistan'ın kendine yeterlilik vurgusu, Türkiye'nin de savunduğu çok kutupluluk ilkesiyle uyumlu. Bu gelişme, Türkiye'nin Afrika stratejisini gözden geçirmesi ve işbirliği alanlarını çeşitlendirmesi gerektiğini gösteriyor.
