Arnavutluk'un bağımsız medya kuruluşu Citizens.AL'den gazeteci Erisa Kryeziu, Ivanka Trump'ın Adriyatik kıyısındaki lüks turizm projesinin, ülkenin kuzeyindeki Zall Gjoçaj bölgesinde yaşayanlar için bir kabusa dönüştüğünü yazıyor. Trump ailesinin Arnavutluk'taki yatırımları, yerel halkın topraklarından edilmesi ve çevresel tahribat endişeleri nedeniyle protestolara yol açıyor.
Projenin Arka Planı
Ivanka Trump ve eşi Jared Kushner, geçen yıl Arnavutluk hükümetiyle Zall Gjoçaj'da beş yıldızlı bir otel ve golf sahası inşa etmek için anlaşma imzaladı. Ancak proje, bölgedeki 200'den fazla ailenin zorla tahliye edilmesine neden oldu. Yerel halk, yıllardır yaşadıkları topraklardan çıkarıldıklarını ve kendilerine yeterli tazminat ödenmediğini belirtiyor.
Kryeziu'nun haberine göre, sadece birkaç aile anlaşmayı kabul ederken, çoğu aile hukuki mücadele başlattı. Protestocular, başkent Tiran'da ve Washington DC'deki Arnavutluk büyükelçiliği önünde eylemler düzenliyor. Ivanka Trump'ın projesi, Arnavutluk'un turizm gelirlerini artırma hedefinin bir parçası olsa da, eleştirmenler bunun yalnızca zengin yabancı yatırımcılara hizmet ettiğini savunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu durum, Batı Balkanlar'da yabancı yatırımların yerel halk üzerindeki etkisine dair daha geniş bir tartışmayı gündeme getiriyor. Arnavutluk, AB üyeliği için aday ülke olarak yabancı sermayeyi çekmeye çalışırken, aynı zamanda yolsuzluk ve hukukun üstünlüğü sorunlarıyla mücadele ediyor. Ivanka Trump'ın projesi, ülkedeki imtiyazlı anlaşmaların bir örneği olarak görülüyor. Amerikalı yatırımcıların Arnavutluk'taki varlığı, ABD'nin bölgedeki nüfuzunu artırma çabalarıyla da örtüşüyor.
Protestocular, Arnavutluk hükümetinin uluslararası yatırımcılara yerel halkın haklarından daha fazla öncelik verdiğini iddia ediyor. Öte yandan, Başbakan Edi Rama, projenin binlerce iş yaratacağını ve turizmi canlandıracağını savunuyor. Ancak Kryeziu'nun aktardığına göre, bölge sakinleri bu vaatlerin gerçekleşmediğini, aksine geçim kaynaklarını kaybettiklerini söylüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Arnavutluk ile tarihi ve kültürel bağları olan bir ülke olarak Balkanlar'daki gelişmeleri yakından takip ediyor. Ivanka Trump'ın yatırımı, Türk şirketlerinin de ilgisini çekebilecek bir bölgede gerçekleşiyor. Ancak projenin yol açtığı toplumsal tepkiler, yabancı yatırımların yerel halkla uyumlu olması gerektiğini hatırlatıyor. Türkiye'nin Arnavutluk'taki ekonomik varlığı (TİKA, bankacılık, inşaat sektörü) düşünüldüğünde, benzer çatışmaların yaşanmaması için Ankara'nın projelerde sosyal sorumluluk ve hukuka uygunluğa özen göstermesi beklenir. Ayrıca bu olay, ABD ile Çin arasındaki Balkan rekabetinde yatırımların siyasi boyutunu da gözler önüne seriyor.
