İtalya, Irak'taki silahlı kuvvetlerinin çekilmesini tamamladığını ve 12 yıllık askeri konuşlanmanın sona erdiğini duyurdu. Savunma Bakanı Guido Crosetto Salı günü yaptığı açıklamada, lojistik ekipmanların kurtarılması ve nakledilmesi için geride kalan son personelin de ülkeye döndüğünü belirtti. Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre, çekilme süreci tamamlandı ve İtalya'nın Irak'taki askeri misyonu resmen sona erdi.
İtalya'nın Irak'taki 12 Yıllık Askeri Varlığı
İtalya, 2014 yılında IŞİD'e karşı oluşturulan uluslararası koalisyon kapsamında Irak'a asker göndermişti. Başlangıçta eğitim ve danışmanlık görevi üstlenen İtalyan birlikleri, zamanla Peşmerge güçlerine ve Irak güvenlik güçlerine eğitim verme, istihbarat paylaşımı ve lojistik destek sağlama gibi görevlerde bulundu. İtalya'nın Irak'taki varlığı, çoğunlukla Erbil ve Bağdat çevresinde konuşlandırılmıştı. 12 yıl boyunca İtalya, koalisyonun önemli bir Avrupalı ortağı olarak öne çıktı; ancak son yıllarda asker sayısını kademeli olarak azalttı.
Savunma Bakanı Crosetto'nun açıklamasına göre, çekilme süreci planlı bir şekilde yürütüldü. Son olarak, geri çekilme sırasında iletişim ve lojistik ekipmanların tahliyesi için bir grup asker daha Irak'ta kalmıştı. Bu personelin de yurda dönmesiyle İtalya'nın Irak'taki askeri misyonu sona erdi. İtalya, operasyonların başlangıcından bu yana Irak'ta kaç asker konuşlandırdığını resmi olarak açıklamadı; ancak çeşitli kaynaklara göre zirve döneminde 1.500'ün üzerinde İtalyan askeri bölgede görev yapıyordu. Çekilme, İtalya'nın savunma harcamalarını gözden geçirdiği ve ordusunu yeniden yapılandırdığı bir döneme denk geldi.
İtalya'nın çekilme kararı, ABD öncülüğündeki koalisyonun Irak'taki varlığını sonlandırma yönündeki genel eğilimin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Son yıllarda birçok Avrupa ülkesi Irak'taki askerlerini azalttı veya tamamen çekti. Fransa, Almanya ve İspanya gibi ülkeler de benzer adımlar atmıştı. İtalya'nın çekilmesi, Irak hükümetinin egemenlik vurgusunu artırdığı ve yabancı askeri varlığa yönelik eleştirilerin yükseldiği bir dönemde geldi. Bağdat yönetimi, IŞİD'in yenilgiye uğratılmasının ardından uluslararası koalisyona olan ihtiyacın azaldığını savunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İtalya'nın çekilmesi, Irak'ta istikrarın sağlanması ve güvenlik güçlerinin kendi başına yeterliliği konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirebilir. IŞİD, 2017'de toprak kaybetmiş olsa da özellikle kırsal bölgelerde hücre yapılanmaları şeklinde varlığını sürdürüyor. Irak güvenlik güçleri, istihbarat ve lojistik konusunda hâlâ dış desteğe ihtiyaç duyuyor. İtalya'nın çekilmesi, koalisyon içindeki Avrupa katkısını zayıflatabilir ve ABD'nin Irak'taki yükünü artırabilir. Öte yandan, İtalya gibi NATO üyelerinin Irak'tan çekilmesi, ittifakın Orta Doğu'daki rolüne dair soru işaretleri yaratıyor. NATO, Irak'ta eğitim misyonu yürütüyor; ancak bu misyonun geleceği belirsiz.
İtalya açısından çekilme, savunma bütçesi üzerindeki baskıyı hafifletmeyi ve askeri kaynakları başka bölgelere kaydırmayı amaçlıyor. Roma, son yıllarda Akdeniz'de artan göç dalgası ve Libya'daki istikrarsızlıkla mücadele için donanmasına daha fazla kaynak ayırıyor. Ayrıca, İtalya'nın Afrika'daki etkinliğini artırma yönünde bir stratejisi var. Irak'tan çekilme, bu yeni önceliklerin bir yansıması olarak görülebilir. Ancak İtalya, Irak ile siyasi ve ekonomik ilişkilerini sürdüreceğini açıkladı; çekilme yalnızca askeri boyutu kapsıyor.
Irak hükümeti, çekilme kararına henüz resmi bir tepki vermedi. Ancak Bağdat, yabancı askeri varlığın sona ermesini egemenlik açısından olumlu karşılıyor. Yine de Irak, güvenlik boşluğu oluşmaması için koalisyon ülkeleriyle işbirliğini sürdüreceğini belirtiyor. İtalya'nın çekilmesi, Irak'taki diğer Avrupa ülkeleri için de bir emsal teşkil edebilir. Önümüzdeki dönemde İngiltere, Hollanda gibi ülkelerin de benzer adımlar atıp atmayacağı merak konusu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İtalya'nın Irak'tan asker çekmesi, Türkiye'nin bölgesel güvenlik dengeleri açısından yakından takip ettiği bir gelişme. Irak'ın kuzeyinde PKK varlığına karşı operasyonlar yürüten Türkiye, koalisyon güçlerinin çekilmesinin bölgede oluşabilecek otorite boşluğunu derinleştirebileceğini değerlendiriyor. İtalya, Türkiye'nin Irak ve Suriye'deki askeri angajmanlarına doğrudan taraf değil; ancak NATO müttefiki olarak Irak'taki varlığı, Türkiye'nin Batı ile bölgesel güvenlik konularındaki işbirliğini etkiliyordu. Çekilme, Türkiye'nin Irak'taki etkinliğini artırmasına alan açabilir. Öte yandan, İtalya'nın boşalttığı alanın İran veya Rusya gibi aktörlerce doldurulması, Türkiye'nin bölgesel çıkarları açısından risk taşıyor. Türkiye, Irak'ın istikrarı ve toprak bütünlüğünü destekliyor; bu nedenle çekilmenin Irak güvenlik güçlerini zayıflatmaması önemli.
