ROMA - İtalya'da koalisyon hükümetini oluşturan partiler, dükkanına yapılan silahlı soygun girişiminde iki hırsızı öldüren 72 yaşındaki kuyumcu Mario Rossi için Cumhurbaşkanı Sergio Mattarella'ya af çağrısında bulunmaya hazırlanıyor. Hükümet yetkilileri, Rossi'nin yaşı nedeniyle hapis cezasının fiilen müebbet anlamına geleceğini belirterek, olayda meşru müdafaa hükümlerinin dikkate alınması gerektiğini vurguluyor. 16 Temmuz'da Roma'da yaşanan olayda, iki maskeli soyguncu Rossi'nin kuyumcu dükkanına girerek silahla tehditte bulunmuş, Rossi ise ruhsatlı tabancasıyla karşılık vermişti.
Gelişmenin Arka Planı
Olay, İtalya'da son yıllarda artan küçük çaplı suçlara karşı toplumda yükselen öfkenin bir yansıması olarak görülüyor. Rossi, ifadesinde soyguncuların kendisini ve eşini ölümle tehdit ettiğini, can güvenliği nedeniyle ateş ettiğini söyledi. Ancak savcılık, iki kişinin ölümüyle sonuçlanan olayda orantısız güç kullanıldığı gerekçesiyle Rossi'yi 'kasten adam öldürme' suçlamasıyla yargılamaya hazırlanıyor. İtalyan yasalarına göre meşru müdafaa durumunda dahi, ölümcül güç kullanımının orantılı olması gerekiyor. Rossi'nin avukatı ise müvekkilinin yaşı ve olayın travmatik etkisi nedeniyle ceza almaması gerektiğini savunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İtalya'da meşru müdafaa tartışmaları uzun süredir gündemde. 2019 yılında çıkarılan bir yasa, ev veya iş yerine yapılan saldırılarda meşru müdafaa hakkını genişletmişti. Ancak bu dava, bir işletmenin çalışma saatleri içinde gerçekleşmesi ve soyguncuların kaçmaya çalışırken vurulması nedeniyle farklı bir hukuki zeminde değerlendiriliyor. Avrupa genelinde benzer davalar, kamuoyunu ikiye bölen tartışmalara yol açıyor. Kimileri küçük esnafın can ve mal güvenliğini korumak için daha sert önlemler alınmasını isterken, diğerleri polis dışındaki kişilerin ölümcül güç kullanımının toplumsal şiddeti artırabileceği uyarısında bulunuyor.
İtalyan Siyasetinde Af Tartışmaları
Koalisyon hükümetinin ortaklarından aşırı sağcı Lig Partisi lideri Matteo Salvini, Rossi için af çıkarılması çağrısını en yüksek sesle dile getiren isimlerden. Salvini, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, 'Bir baba ve dede olan bu adam, devletin koruyamadığı kendini ve ailesini savundu. Hapse girmeyi hak etmiyor' ifadelerini kullandı. Merkez sağ Forza Italia ve popülist Beş Yıldız Hareketi de af çağrısına destek verirken, ana muhalefetteki Demokrat Parti ise bu girişimin hukukun üstünlüğü ilkesine zarar vereceğini savunuyor. Cumhurbaşkanı Mattarella'dan henüz resmi bir yanıt gelmezken, Rossi'nin akıbeti İtalyan kamuoyunda geniş yankı buluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İtalya'daki bu dava, Türkiye'de de zaman zaman gündeme gelen meşru müdafaa ve orantılı güç tartışmalarını hatırlatıyor. Türk Ceza Kanunu'nda meşru müdafaa hükümleri bulunmakla birlikte, özellikle iş yeri soygunları sırasında ölümcül güç kullanımı Türkiye'de de tartışmalı bir konu. İçişleri Bakanlığı verilerine göre Türkiye'de 2023 yılında 10 binden fazla iş yeri soygunu yaşandı. Bu tür davalar, güvenlik politikalarının yanı sıra adalet sisteminin meşru müdafaa durumlarını nasıl değerlendirdiği konusunda Türk kamuoyunda da benzer duyarlılıkları tetikleyebilir. Avrupa'daki bu içtihat, Türk yargısının kararlarında dolaylı olarak etkili olabilecek bir referans noktası oluşturuyor.
