İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, Orta Doğu'da kalıcı bir barış sağlanması için İsrail'i durdurma sorumluluğunun öncelikle ABD'ye ait olduğunu söyledi. Tajani, Washington'un Tel Aviv yönetimi üzerinde benzersiz bir kaldıraç gücüne sahip olduğunu vurgularken, Roma'nın diplomatik çabalarını sürdürdüğünü ifade etti. İtalyan bakanın bu açıklaması, Gazze'deki çatışmaların yedinci ayına yaklaşıldığı ve uluslararası toplumun ateşkes çağrılarının yoğunlaştığı bir dönemde geldi.
Gelişmenin Arka Planı
Antonio Tajani, İtalyan La Stampa gazetesine verdiği röportajda, Orta Doğu'da barışın tesisi için atılması gereken adımları değerlendirdi. Bakan, "İsrail'i durdurması gereken ABD'dir. Washington, İsrail üzerinde en büyük etkiye sahip ülke ve bu sorumluluğu üstlenmeli" dedi. Tajani, iki devletli çözümü desteklediklerini ve Filistin yönetiminin reforme edilmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.
İtalya, son haftalarda Gazze'deki insani krizi hafifletmek ve ateşkes sağlamak için yoğun diplomatik temaslarda bulunuyor. Roma, BM Güvenlik Konseyi'nde ateşkes kararı alınması için Mısır ve Katar ile koordinasyon halinde çalışıyor. Tajani, "İtalya olarak elimizden geleni yapıyoruz, ancak asıl belirleyici aktör ABD'dir" ifadelerini kullandı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Tajani'nin açıklamaları, ABD'nin Orta Doğu politikasındaki belirleyici rolüne işaret ediyor. Washington, İsrail'in en önemli silah tedarikçisi ve diplomatik destekçisi konumunda. Ancak Başkan Joe Biden yönetimi, İsrail'in Refah operasyonuna yönelik artan uluslararası eleştiriler karşısında zaman zaman Tel Aviv'e mesafeli durmaya çalışıyor. İtalya gibi Avrupalı müttefikler, ABD'nin bu kozu daha etkili kullanması gerektiğini düşünüyor.
Öte yandan İtalya, Avrupa Birliği içinde Orta Doğu'da daha aktif bir rol üstlenmeye çalışıyor. Başbakan Giorgia Meloni'nin İsrail-Filistin çatışmasında dengeli bir tutum izlemesi, Roma'yı hem Arap ülkeleri hem de İsrail nezdinde kabul edilebilir bir arabulucu konumuna getirdi. Tajani'nin sözleri, İtalya'nın bu arabuluculuk rolünü pekiştirme çabası olarak da yorumlanabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İtalya'nın ABD'ye yaptığı bu çağrı, Türkiye'nin uzun süredir savunduğu tezlerle örtüşüyor. Ankara, İsrail üzerinde baskı kurması için ABD'ye defalarca çağrıda bulunmuş, ancak Washington'dan somut adımlar gelmemişti. Tajani'nin çıkışı, uluslararası kamuoyunda ABD'nin rolüne dair tartışmaları yeniden alevlendirebilir. Türkiye, İtalya ile bu konuda potansiyel bir işbirliği alanı bulabilir; ancak iki ülkenin Doğu Akdeniz ve Libya gibi konulardaki görüş ayrılıkları bu işbirliğini sınırlayabilir. Yine de, İtalya'nın sesini yükseltmesi, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği desteğin uluslararası alanda daha görünür olmasına katkı sağlayabilir.
