İsveç ve Norveç merkez bankaları bu hafta açıklayacakları faiz kararlarıyla piyasaların odağında. İsveç Riksbank'ın politika faizini yüzde 3,75'te sabit bırakmasına kesin gözüyle bakılırken, Norveç Merkez Bankası'nın (Norges Bank) da faizi yüzde 4,50'de tutması bekleniyor. Ancak iki ülke arasındaki ekonomik koşullar belirgin farklılıklar gösteriyor. İsveç'te enflasyon yavaşlarken resesyon endişeleri öne çıkarken, Norveç'te kronun zayıflığı ve enerji kaynaklı fiyat baskıları karar vericileri tedirgin ediyor. Analistler, her iki bankanın da sıkı duruşunu koruyacağını ancak gelecek dönemde ayrışma ihtimalinin arttığını vurguluyor.
İsveç'te Resesyon Tehlikesi Faiz Patikasını Belirliyor
İsveç ekonomisi, yüksek faiz ortamının etkisiyle daralma sinyalleri veriyor. Geçen yılın son çeyreğinde yüzde 0,1 küçülen ekonominin, bu yılın ilk çeyreğinde de daralması bekleniyor. İşsizlik oranı yüzde 8,3'e yükselirken, konut piyasasında fiyat düşüşleri sürüyor. Tüketici güven endeksi tarihi düşük seviyelerde seyrediyor. Bu tablo, Riksbank'ın faiz indirimi sinyali vermesine neden olurken, enflasyonun henüz hedefe tam olarak düşmemesi bankayı temkinli olmaya itiyor. Nisan ayında yıllık enflasyon yüzde 2,3'e gerilese de çekirdek enflasyon yüzde 2,7 ile hedefin üzerinde kaldı. Piyasalar, yılın ikinci yarısında bir faiz indirimi bekliyor ancak zamanlama konusunda görüş ayrılığı var.
Riksbank Başkanı Erik Thedéen, son açıklamalarında 'enflasyonun kalıcı olarak düştüğüne dair daha fazla kanıt görmek istediklerini' belirtmişti. Bu haftaki toplantıda da bu ifadenin korunması bekleniyor. Analistler, bankanın faiz indirimi için en erken Ağustos toplantısını işaret edeceğini ancak kesin bir tarih vermekten kaçınacağını öngörüyor.
Norveç'te Kron Zayıflığı ve Enerji Fiyatları Belirleyici
Norveç Merkez Bankası ise çok farklı bir denklemle karşı karşıya. Ülke, Kuzey Denizi'ndeki petrol ve gaz rezervleri sayesinde güçlü bir ekonomik performans sergilerken, enflasyonla mücadelede İsveç'in aksine daha fazla sıkıntı yaşıyor. Nisan ayında yıllık enflasyon yüzde 3,6 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Özellikle hizmet enflasyonu yüksek seyrediyor. Bunun yanı sıra, Norveç kronu son aylarda önemli ölçüde değer kaybetti. Euro karşısında 11,5 seviyesinin üzerine çıkan kur, ithalat fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
Norges Bank Başkanı Ida Wolden Bache, 'kronun zayıflaması enflasyon görünümü için risk oluşturuyor' diyerek faiz indirimi beklentilerini törpülemişti. Piyasalar, bankanın bu hafta faizi sabit tutmasını ve en erken Eylül ayında bir indirim yapmasını fiyatlıyor. Ancak bazı analistler, kronun daha da zayıflaması halinde bankanın faiz artırımına gitmek zorunda kalabileceği uyarısında bulunuyor. Norveç'in enerji fiyatlarındaki oynaklığa karşı kırılganlığı, karar sürecini daha da karmaşık hale getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsveç ve Norveç merkez bankalarının faiz kararları, Türkiye için doğrudan bir etki yaratmasa da, gelişmiş ekonomilerdeki para politikası duruşu gelişmekte olan ülkelere sermaye akışları ve kur hareketleri üzerinden dolaylı etki yapabilir. İsveç ve Norveç'in faiz indirim döngüsüne geç başlaması, küresel faizlerin bir süre daha yüksek kalacağı anlamına gelir. Bu durum, Türkiye gibi yüksek enflasyonla mücadele eden ülkelerin TL'yi istikrara kavuşturmak için faizleri yüksek tutma gerekliliğini pekiştiriyor. Ayrıca, Norveç'te kronun zayıflaması, enerji ithalatçısı Türkiye için petrol ve gaz fiyatlarının artması riskini beraberinde getiriyor.
