İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve diğer üst düzey İsrailli yetkililer, 12 Temmuz Pazar günü ABD'li Senatör Lindsey Graham'ın ölümü nedeniyle taziye mesajları yayınladı. Yetkililer, açıklamalarında yakın bir dostlarını kaybettiklerini ifade ederek Graham'ın İsrail-ABD ilişkilerine yaptığı katkıları vurguladı. Senatör Graham, İsrail'e verdiği güçlü destekle biliniyor ve özellikle İran'a yönelik yaptırımların sıkılaştırılması konusunda önemli bir rol oynamıştı. Netanyahu, yayınladığı mesajda Graham'ı "İsrail'in gerçek bir dostu" olarak nitelendirdi ve onunla birlikte çalışmanın bir onur olduğunu söyledi. İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog da taziye mesajında Graham'ın İsrail'in güvenliğine olan bağlılığının yanı sıra bölgesel istikrar için verdiği mücadeleye dikkat çekti.
Lindsey Graham ve İsrail ile Bağları
Lindsey Graham, ABD Senatosu'nda Cumhuriyetçi Parti'nin önde gelen isimlerinden biriydi ve özellikle dış politika ve savunma konularındaki sert tutumuyla tanınıyordu. Güney Karolina senatörü olarak görev yapan Graham, İsrail ile ABD arasındaki stratejik ortaklığın güçlendirilmesi için sürekli çaba harcamıştı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yakın bir dostluk ilişkisi bulunan Graham, birçok kez İsrail'i ziyaret etmiş ve Knesset'te konuşmalar yapmıştı. Özellikle İran nükleer programı konusunda sert bir duruş sergileyen Graham, Tahran'a karşı yaptırımların artırılması ve askeri seçeneğin masada tutulması gerektiğini savunuyordu. Bu konudaki görüşleri, İsrail hükümetinin pozisyonuyla tam bir uyum içindeydi. Ayrıca Graham, Batı Şeria'daki Yahudi yerleşimlerini de desteklemiş ve 2019 yılında Golan Tepeleri'nin İsrail egemenliğinde olduğunu tanıyan ABD kararının çıkmasında etkili olmuştu.
Graham'ın Ölümünün Bölgesel Etkileri
Graham'ın ölümü, ABD-İsrail ilişkilerindeki güçlü bir köprünün yıkılması anlamına geliyor. Senatoda İsrail yanlısı duruşuyla bilinen bir ismin kaybedilmesi, özellikle İran konusunda İsrail'in ABD'den beklediği desteğin zayıflamasına yol açabilir. Ancak diğer yandan ABD'de İsrail'e verilen destek iki partili bir karakter taşıdığı için bu boşluğun diğer senatörler tarafından doldurulması bekleniyor. Graham'ın ölümü, aynı zamanda Ortadoğu'da barış süreci ve Filistin meselesi gibi konularda da bazı değişikliklere neden olabilir. Özellikle Netanyahu'nun yakın bir müttefikini kaybetmesi, İsrail'in uluslararası alandaki elini zayıflatabilir. Öte yandan Graham'ın ölümü, ABD Senatosu'ndaki güç dengelerini de etkileyebilir. Cumhuriyetçi Parti'nin önemli bir sesini kaybetmesi, özellikle dış politika ve savunma harcamaları konularında Demokratlarla yaşanacak mücadelelerde bir boşluk yaratabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lindsey Graham'ın ölümü, Türkiye-ABD ilişkileri açısından dolaylı da olsa bazı yansımalar doğurabilir. Graham, Suriye'deki Kürt güçlerine verdiği destekle biliniyor ve Türkiye'nin PKK/PYD'ye yönelik operasyonlarını eleştiren isimler arasındaydı. Bu nedenle Graham'ın Senato'dan ayrılması, Türkiye aleyhine yürütülen bazı girişimlerin zayıflamasına yol açabilir. Ancak Graham'ın ölümü, ABD'nin Doğu Akdeniz ve Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları konusundaki politikalarını da etkileyebilir. Graham, Kıbrıs konusunda Rum kesimini destekleyen bir tutum sergiliyordu. Bu bağlamda, Graham'ın ölümü Türkiye'nin bölgedeki elini bir miktar rahatlatabilir. Yine de ABD'nin dış politika yapım sürecinde bireysel isimlerden çok kurumsal yapıların belirleyici olduğu unutulmamalıdır.
