İsrailli yerleşimciler, işgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilere ait zeytinliklere yönelik şiddet eylemlerini sürdürdü. Görgü tanıklarına göre, Ramallah'ın kuzeydoğusundaki Abu Falah ve güneydoğusundaki Turmus Ayya kasabalarında düzenlenen saldırılarda yerleşimciler, zeytin ağaçlarını ateşe verdi. Filistinli çiftçilerin geçim kaynağı olan zeytinliklerin tahrip edilmesi, bölgede tansiyonu yükseltti. Saldırılar, Filistin topraklarında yerleşimci şiddetinin son örnekleri olarak kaydedildi.
Zeytinliklere yönelik saldırıların arka planı
Batı Şeria'da zeytin hasat mevsimi öncesinde ve sırasında yerleşimci saldırılarında artış yaşanıyor. Abu Falah ve Turmus Ayya, İsrail yerleşim birimlerine yakınlığıyla bilinen ve sık sık benzer olaylara sahne olan Filistin kasabaları. Yerel kaynaklara göre, saldırganlar gece saatlerinde bölgeye gelerek ağaçları tutuşturdu; itfaiye ekiplerinin müdahalesine rağmen geniş alanlar zarar gördü. Filistinli yetkililer, saldırıları kınayarak uluslararası toplumu harekete geçmeye çağırdı. İsrail ordusu ise olayla ilgili soruşturma başlatıldığını duyurdu ancak gözaltı veya tutuklama bilgisi paylaşılmadı.
Filistin Tarım Bakanlığı verilerine göre, Batı Şeria'da yaklaşık 10 milyon zeytin ağacı bulunuyor ve bu ağaçlar Filistin ekonomisinin önemli bir parçasını oluşturuyor. Zeytinyağı üretimi, kırsal nüfusun ana gelir kaynaklarından biri. Ancak son yıllarda yerleşimci saldırıları, ağaçların sökülmesi ve yakılması, Filistinli çiftçilerin geçimini tehdit ediyor. Uluslararası kuruluşlar, bu tür eylemlerin Cenevre Sözleşmeleri'ne aykırı olduğunu vurguluyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Batı Şeria'daki yerleşimci şiddeti, İsrail-Filistin çatışmasının en hassas başlıklarından biri. Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği, yerleşim faaliyetlerini ve saldırıları kınasa da etkili bir yaptırım mekanizması devreye alınamıyor. ABD yönetimi, son dönemde yerleşimci şiddetine karşı bazı yaptırımlar uygulasa da bu adımlar sınırlı kalıyor. Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü, İsrail'in yerleşimci saldırılarını cezalandırmada isteksiz davrandığını belirtiyor. Olay, Orta Doğu barış sürecine yönelik güveni daha da zedeliyor ve iki devletli çözüm perspektifini zayıflatıyor. Bölgede artan gerginlik, Gazze'deki savaşın yanı sıra Batı Şeria'da da istikrarsızlık riskini artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği destekle bilinen bir ülke olarak, Batı Şeria'daki yerleşimci saldırılarını yakından takip ediyor. Ankara, İsrail'in yerleşim politikalarını uluslararası hukuka aykırı buluyor ve Filistinli sivillerin korunması için uluslararası toplumu göreve çağırıyor. Bu tür saldırılar, Türkiye'nin bölgede arabuluculuk ve insani yardım çabalarını zorlaştırırken, İslam İşbirliği Teşkilatı çerçevesinde ortak bir tepki oluşturulmasını gündeme getirebilir. Ayrıca, Türkiye'nin Filistin'e yönelik kalkınma yardımları ve siyasi desteği, yerleşimci şiddeti nedeniyle zarar gören Filistinli çiftçilere yönelik projeleri de kapsıyor. Bölgesel istikrarın bozulması, Türkiye'nin Doğu Akdeniz ve Orta Doğu politikalarını doğrudan etkiliyor.
