İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın üst düzey danışmanı Morgan McSweeney'nin eşi Sarah Pugh, Filistin Eylemi'ne destek verdiği gerekçesiyle kitapları raflardan kaldırılan İrlandalı yazar Sally Rooney'ye destek verdi. Pugh, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Rooney'nin Filistin halkıyla dayanışma içinde olmasının sansürle karşılanmaması gerektiğini belirterek, kitapların geri çekilmesini kınadı. Olay, Birleşik Krallık'ta Filistin'e destek veren sanatçılara yönelik artan baskı ortamında yaşandı.
Olayın arka planı
Sally Rooney, Filistin Eylemi (Palestine Action) adlı aktivist gruba verdiği destekle biliniyor. Grup, İsrail'e askeri malzeme sağlayan şirketlere yönelik eylemleriyle tanınıyor. Rooney'nin kitapları, bazı perakendeciler tarafından Filistin Eylemi'ne desteği nedeniyle satıştan kaldırıldı. Bu karar, edebiyat dünyasında ve kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Sarah Pugh'un açıklaması, hükümete yakın bir isimden gelen ilk tepki olması açısından dikkat çekici. Pugh, sosyal medya paylaşımında "Sally Rooney'nin Filistin halkıyla dayanışması, sansürle değil, saygıyla karşılanmalı" ifadelerini kullandı. Morgan McSweeney, Başbakan Starmer'ın en yakın danışmanlarından biri ve hükümetin Filistin politikası üzerinde etkili bir isim. Pugh'un bu çıkışı, hükümet içinde Filistin konusunda farklı görüşlerin olabileceğine işaret ediyor. Rooney'nin kitaplarının geri çekilmesi, Birleşik Krallık'ta Filistin yanlısı sanatçılara yönelik artan baskının bir parçası olarak görülüyor. Son aylarda birçok yazar, sanatçı ve akademisyen, Filistin'e destek açıklamaları nedeniyle etkinliklerden çıkarıldı veya işlerinden uzaklaştırıldı.
Bölgesel ve küresel boyut
Filistin Eylemi, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarını protesto etmek amacıyla kurulmuş bir grup. Grup, özellikle İsrail'e silah sağlayan şirketlere yönelik doğrudan eylemleriyle biliniyor. Birleşik Krallık hükümeti, grubu "aşırıcı" olarak nitelendirebileceğini açıklamıştı. Ancak sanatçılara yönelik baskılar, ifade özgürlüğü tartışmalarını da beraberinde getiriyor. Sally Rooney, uluslararası alanda en çok okunan çağdaş İrlandalı yazarlardan biri. Kitapları Türkçe dahil birçok dile çevrildi. Rooney'nin eserlerinin geri çekilmesi, edebiyat çevrelerinde tepkiyle karşılandı. Uluslararası PEN gibi kuruluşlar, yazarın ifade özgürlüğünü savundu. Olay, Birleşik Krallık'ta Filistin meselesinin ne kadar hassas bir konu haline geldiğini gösteriyor. Hükümetin Filistin politikası, İsrail'e destek vermekle eleştiriliyor. Kamuoyu araştırmaları, Britanya halkının önemli bir bölümünün Gazze'de ateşkes ve Filistin devletini desteklediğini ortaya koyuyor. Bu bağlamda, sanatçılara yönelik baskılar, hükümetin Filistin politikasına yönelik eleştirilerin artmasına neden olabilir. Ayrıca, olayın İrlanda ve Birleşik Krallık arasındaki ilişkilere de yansıması muhtemel. İrlanda, Filistin'e en fazla destek veren Avrupa ülkelerinden biri ve Rooney'nin tutumu İrlanda kamuoyunda geniş destek görüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği destekle bilinen bir ülke. Bu gelişme, Batı'da Filistin'e destek veren sanatçılara yönelik baskıların arttığını gösteriyor. Türkiye, ifade özgürlüğü ve Filistin halkının hakları konusunda uluslararası platformlarda aktif bir tutum sergiliyor. Sally Rooney gibi tanınmış yazarların hedef alınması, Türkiye'nin Filistin konusundaki hassasiyetini ve Batı'daki çifte standart eleştirisini güçlendirebilir. Ayrıca, Türkiye'deki yayınevleri ve okurlar için Rooney'nin kitaplarının sansürlenmesi, ifade özgürlüğü tartışmalarında önemli bir örnek teşkil ediyor. Olay, Türkiye'nin uluslararası alanda Filistin'e destek veren sanatçıların yanında durma politikasını da destekler nitelikte.
