İsrailli yerleşimciler, işgal altındaki Batı Şeria'da bir camiyi ve birden fazla aracı kundaklayarak bölgede yeni bir şiddet dalgası başlattı. Olay, 13 Ağustos 2024 sabahı erken saatlerde, Nablus yakınlarındaki Huwara kasabasında meydana geldi. Görgü tanıklarının ifadesine göre, maskeli bir grup yerleşimci önce kasabanın ana camisine girerek içindeki halıları ve Kur'an-ı Kerim nüshalarını ateşe verdi, ardından dışarıda park halindeki en az 10 aracı benzin dökerek yaktı. Filistinli itfaiye ekipleri yangına müdahale ederken, İsrail askerleri olay yerine gelerek yerleşimcileri dağıttı. Saldırıda ölen veya yaralanan olmazken, cami büyük hasar gördü. Filistin yönetimi olayı 'terör eylemi' olarak nitelendirirken, uluslararası toplumdan tepkiler gelmeye başladı.
Artan Yerleşimci Şiddeti
Son aylarda Batı Şeria'da İsrailli yerleşimcilerin Filistinli sivillere yönelik saldırılarında belirgin bir artış yaşanıyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, 2024 yılının ilk yedi ayında 500'den fazla yerleşimci saldırısı kaydedildi; bu, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 40'lık bir artış anlamına geliyor. Saldırılar genellikle zeytinliklerin yakılması, çiftlik hayvanlarının çalınması ve ibadethanelere yönelik taşlı saldırılar şeklinde gerçekleşiyor. Ancak son olay, bir camiye yönelik doğrudan kundaklama eylemi olması nedeniyle daha ciddi bir boyut kazandı. İnsan hakları örgütleri, İsrail ordusunun yerleşimci şiddetini etkisizleştirmekte yetersiz kaldığını ve hatta bazı durumlarda yerleşimcilere göz yumduğunu belirtiyor. İsrail hükümeti ise olayla ilgili soruşturma başlatıldığını duyurdu, ancak daha önceki benzer olaylarda faillerin yakalanmadığı biliniyor.
Bölgesel ve Küresel Tepkiler
Huwara saldırısı, İsrail-Filistin çatışmasının yeniden alevlenmesine neden olan bir dizi olayın son halkası olarak değerlendiriliyor. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, yaptığı yazılı açıklamada, 'İbadet yerlerine yönelik her türlü saldırı kabul edilemez' ifadesini kullanarak tarafları itidale çağırdı. ABD Dışişleri Bakanlığı da olayı kınadı, ancak İsrail'in güvenlik endişelerini anladıklarını vurguladı. Avrupa Birliği ise yerleşimci şiddetinin uluslararası hukuku ihlal ettiğini belirterek, İsrail'den sorumluları yargılamasını istedi. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, saldırı sonrası yaptığı konuşmada, 'Bu, işgalin vahşi yüzünü bir kez daha göstermektedir. Uluslararası toplum sessiz kalmamalıdır' dedi. Bölge ülkelerinden Ürdün ve Mısır da olayı kınayan açıklamalar yayımladı. Öte yandan, Hamas sözcüsü Hazem Kasım, saldırıyı 'Yahudi terörü' olarak nitelendirerek, 'Bu tür saldırılar karşısında sessiz kalan İsrail yönetimi tam sorumluluk taşımaktadır' ifadelerini kullandı. Olay, uluslararası kamuoyunda İsrail'in yerleşimci şiddetiyle mücadeledeki samimiyetine dair soru işaretlerini artırdı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail'in Filistin topraklarındaki işgalini ve yerleşimci şiddetini uzun süredir eleştiren bir ülke konumunda. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın daha önceki benzer olaylarda İsrail'e yönelik sert açıklamaları biliniyor. Bu son saldırı, Türkiye'nin İsrail ile son dönemde normalleşme çabalarını yeniden gündeme getirebilir. Türk dış politikası açısından, olayın Filistin davasına verilen desteğin bir kez daha vurgulanmasına neden olması muhtemel. Öte yandan, bölgedeki gerginlik Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji arama faaliyetleri ve Katar ile ilişkileri gibi diğer dosyalarını da dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye'nin İsrail ile ticari ve diplomatik ilişkileri bu tür olayların ardından yeniden değerlendirmeye alınabilir.
