İsrail-Lübnan sınırındaki gerginlik, İsrailli bir bakanın kışkırtıcı açıklamalarıyla yeni bir boyut kazandı. İsrail'in aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, Hizbullah tarafından düzenlenen bir saldırıda dört İsrail askerinin öldürülmesinin ardından yaptığı açıklamada, 'Lübnan'ın tamamı yanmalı' ifadelerini kullandı. Bu sözler, bölgede zaten kırılgan olan ateşkesin tamamen çökme riskini beraberinde getirirken, Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail'in güney Lübnan'a düzenlediği saldırılarda en az 18 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu. Olaylar, uluslararası toplumun tansiyonu düşürme çabalarına rağmen, taraflar arasındaki düşmanlığın ne denli derin olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
Smotrich'in Sözleri ve Siyasi Yansımaları
İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, Hizbullah'ın askeri bir karakola düzenlediği saldırıda dört İsrail askerinin ölmesi üzerine sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda 'Lübnan'ın tamamı yanmalı' ifadesini kullandı. Smotrich, Hizbullah'ı hedef almanın yeterli olmadığını, Lübnan devletinin tamamının bu saldırıların sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğini savundu. Bu açıklama, İsrail iç siyasetinde de tartışma yarattı. Merkez ve sol partiler Smotrich'in sözlerini sorumsuzluk ve savaş kışkırtıcılığı olarak nitelendirirken, aşırı sağcı koalisyon ortakları ise bu görüşü destekledi. Başbakan Binyamin Netanyahu'nun ofisinden yapılan açıklamada, Smotrich'in sözlerinin hükümet politikasını yansıtmadığı belirtilse de, bakanın bu tür çıkışlarının sıklıkla hükümetin resmi tutumunu gölgelediği biliniyor.
Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail'in güney Lübnan'daki çeşitli noktalara düzenlediği hava saldırılarında en az 18 kişinin öldüğünü, 50'den fazla kişinin yaralandığını açıkladı. Saldırılarda sivil yerleşim yerlerinin de vurulduğu belirtilirken, can kayıplarının artmasından endişe ediliyor. Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Gücü (UNIFIL) bölgede tarafları itidal çağrısında bulunurken, Hizbullah da saldırıların devam edeceği sinyalini verdi. Bu durum, 2006 savaşından bu yana en ciddi askeri çatışma dalgasını oluşturuyor.
Bölgesel ve Küresel Tepkiler
Smotrich'in sözlerine ilk tepki Lübnan'dan geldi. Lübnan Başbakanı Necip Mikati, İsrail'in saldırgan tutumunu kınayarak, uluslararası toplumu İsrail'e dur demeye çağırdı. Mikati, 'Bu açıklamalar, kundakçılıktan başka bir şey değil. İsrail, savaşı tüm bölgeye yaymak istiyor' dedi. Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığı, her iki tarafa da itidal çağrısı yaparken, Fransa ve Almanya gibi Avrupa ülkeleri de benzer açıklamalarda bulundu. Ancak diplomasi dilinin ötesinde, bölgede tansiyonun düşürülmesine yönelik somut bir adım atılmış değil. İran, Hizbullah'ı dolaylı olarak desteklerken, Suudi Arabistan ve Körfez ülkeleri ise bölgesel istikrarın bozulmasından endişe duyuyor.
İsrail ordusu, Hizbullah'a karşı operasyonlarını sürdürürken, sivil kayıpları en aza indirme çabası içinde olduğunu iddia ediyor. Ancak Lübnan hükümetine göre, İsrail saldırılarında sivillerin evleri ve tarım arazileri hedef alınıyor. İsrail'in kuzey bölgelerinde ise halk sığınaklara akın ediyor, okullar ve iş yerleri kapatılmış durumda. Her iki tarafta da savaş yorgunu halk, yeniden büyük bir çatışmadan korkuyor. Ekonomik krizle boğuşan Lübnan için savaşın yeniden alevlenmesi, ülkeyi tamamen çöküşe sürükleyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Lübnan ve İsrail arasındaki bu yeni gerginlikte dikkatli bir denge politikası izlemek zorunda. Tarihsel olarak Filistin davasına verdiği destek ve Hizbullah'a mesafeli duruşu, Ankara'nın iki tarafı da kırmaması gerektiğini gösteriyor. Bölgesel istikrarsızlık, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji çıkarları ve Mavi Vatan doktrini açısından risk oluşturuyor. Ayrıca, İsrail-Hizbullah çatışmasının büyümesi, Türkiye'nin Suriye'deki mevcudiyetini ve mülteci yükünü dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, insani yardım yönüyle Lübnan'a destek verirken, siyasi olarak da bölgesel bir savaşın çıkmaması için diplomatik girişimlerde bulunmalıdır. Bu kriz, Ankara'nın hem Batı ile hem de İslam dünyası ile ilişkilerini sorgulatacak bir sınamadır.
