Fransa'nın, İsrail'in savunma sanayii ürünlerini Eurosatory savunma fuarında sergilemesini yasaklaması, iki ülke arasında yeni bir diplomatik gerilime yol açtı. İsrail Ekonomi Bakanı Nir Barkat, FRANCE 24'e verdiği mülakatta bu kararı "utanç verici" olarak nitelendirirken, Tel Aviv yönetiminin müşterilerine ulaşmak için Fransa'yı "bypass edeceğini" söyledi. Barkat, İsrail'in İran'ın askeri yeteneklerini ortadan kaldırmaktan başka seçeneği olmadığını savundu.
Fransa'nın kararı ve İsrail'in tepkisi
Fransa hükümeti, Gazze'deki savaşın ardından İsrail'in bölgedeki askeri operasyonlarını gerekçe göstererek, İsrail savunma şirketlerinin Eurosatory fuarına katılımını yasaklamıştı. Fuara katılması planlanan 70'den fazla İsrail firması, bu kararla birlikte fuara katılamayacak. Fransız yetkililer, kararın "uluslararası hukuk ve insani değerler" çerçevesinde alındığını belirtirken, İsrail tarafı bu gerekçeleri kabul etmiyor.
Barkat, mülakatında Fransa'nın bu adımının "iki yüzlü" olduğunu savundu ve İsrail'in kendini savunma hakkına vurgu yaptı. "Biz terör örgütleriyle savaşıyoruz ve meşru müdafaa hakkımızı kullanıyoruz. Fransa'nın bu kararı, sadece İsrail'e değil, tüm Batı dünyasına zarar veriyor" ifadelerini kullandı. Bakan, ayrıca İsrail'in alternatif yollar bulacağını ve müşterileriyle doğrudan temas kuracağını belirtti.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu yasak, Fransa-İsrail ilişkilerinde son dönemde yaşanan gerginliklerin bir yansıması olarak görülüyor. Fransa, Gazze'deki sivil kayıplar nedeniyle İsrail'e yönelik eleştirilerini artırmış, bu durum iki ülke arasında diplomatik krize yol açmıştı. Öte yandan, İsrail'in İran'a yönelik tehditleri de bölgede tansiyonu yükseltiyor.
Uzmanlar, Fransa'nın bu adımının Avrupa Birliği içinde İsrail'e yönelik ambargo tartışmalarını alevlendirebileceğine dikkat çekiyor. Ancak İsrail'in savunma ihracatında Fransa'nın payı sınırlı olduğu için, yasağın İsrail ekonomisine kısa vadede büyük bir darbe vurması beklenmiyor. Bununla birlikte, Barkat'ın "bypass" söylemi, İsrail'in alternatif pazarlara yöneleceğinin sinyalini veriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin savunma sanayii ihracatı açısından önemli fırsatlar yaratabilir. Fransa'nın İsrail'e uyguladığı bu kısıtlama, özellikle Avrupa pazarında İsrail'in boşalttığı alanın Türk savunma firmaları tarafından doldurulmasına kapı aralayabilir. Ayrıca, Fransa ve İsrail arasındaki gerilimin, Doğu Akdeniz'deki güç dengelerini de etkilemesi muhtemel. Türkiye, bölgedeki nüfuzunu artırmak için bu tür diplomatik krizleri avantaja çevirebilir. Öte yandan, İsrail'in İran'a yönelik tehditleri, Türkiye'nin güvenlik politikalarını da yakından ilgilendiriyor.
