İsrail yönetimi, Lübnan sınırında artan gerilimi kontrol altına almak amacıyla ordusuna operasyonlarını belirli askeri hedeflerle sınırlandırma talimatı verdi. Ancak bu yeni direktifin, geçtiğimiz cuma ve cumartesi günleri yaşanan ve en az 12 kişinin ölümüyle sonuçlanan çatışmaları sona erdirip erdiremeyeceği belirsizliğini koruyor. Olaylar, ABD ile İran arasında varılan ön barış anlaşmasını tehlikeye atma potansiyeli taşıyor.
Gelişmenin arka planı
Hizbullah'ın güney Lübnan'daki varlığına karşı yürütülen İsrail operasyonları, son günlerde sivil kayıpların artmasına neden oldu. Cuma günü İsrail hava saldırılarında bir ambulansın vurulması sonucu 4 sağlık görevlisi hayatını kaybetti. Cumartesi günü ise İsrail topçusunun bir köyü hedef almasıyla 8 sivil öldü. Bu olaylar, bölgede zaten kırılgan olan ateşkesi ihlal ederek taraflar arasındaki gerilimi tırmandırdı.
İsrail ordusunun yeni talimatı, saldırıların yalnızca Hizbullah'ın askeri altyapısına yönelik olmasını öngörüyor. Ancak Hizbullah yetkilileri, sivil kayıpların kasıtlı olduğunu iddia ederek misilleme tehdidinde bulundu. İsrail hükümeti ise operasyonların meşru müdafaa kapsamında olduğunu savunuyor.
Bölgesel boyut
Olayların, ABD ile İran arasında yürütülen nükleer müzakerelere paralel bir zamanda gerçekleşmesi dikkat çekiyor. İran destekli Hizbullah, Tahran'ın bölgedeki en önemli vekil gücü konumunda. ABD Dışişleri Bakanı, iki ülke arasında varılan ön anlaşmanın Lübnan'daki istikrarı da kapsadığını belirtmişti. Ancak yaşanan son çatışmalar, bu anlaşmanın uygulanabilirliğini sorgulatıyor.
BM Lübnan Özel Temsilcisi, tarafları itidal çağrısında bulunarak sivil kayıpların kabul edilemez olduğunu vurguladı. Fransa ve Katar'ın arabuluculuk girişimleri ise henüz sonuç vermedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lübnan'daki gerilim, Türkiye'nin Akdeniz'deki güvenlik çıkarlarını doğrudan ilgilendiriyor. Hizbullah'ın zayıflaması, İran'ın bölgedeki nüfuzunu azaltabilir; ancak sivil kayıpların artması bölgesel istikrarsızlığı tetikleyebilir. Türkiye, Lübnan'daki Türk vatandaşlarının güvenliği ve Doğu Akdeniz enerji hatlarının kesintisiz işlemesi için taraflar arasında denge politikası izlemek zorunda. Ayrıca, ABD-İran barış sürecinin başarısız olması, Türkiye'nin Suriye ve Irak'taki güvenlik kaygılarını artırabilir.
