İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu liderliğindeki hükümet, işgal altındaki Batı Şeria’da faaliyet gösteren aşırılık yanlısı yerleşimci grup ‘Hilltop Youth’a devlet bütçesinden 5,5 milyon şekel (yaklaşık 1,89 milyon dolar) tahsis etmeyi planlıyor. İsrail’in önde gelen gazetelerinden Yedioth Ahronoth’un aktardığına göre, söz konusu bütçe, hükümet tarafından yayımlanan bir belgede yer alıyor. Belgede, fonun ‘gençlik faaliyetleri ve yerleşim genişletme’ amaçlı kullanılacağı belirtilirken, eleştirmenler bu adımın radikal yerleşimci grupları meşrulaştırdığını ve bölgedeki şiddet döngüsünü körüklediğini ifade ediyor.
‘Hilltop Youth’ kimdir?
Hilltop Youth, Batı Şeria’da yasa dışı yerleşim karakolları kuran, Filistinlilere yönelik şiddet eylemleriyle bilinen radikal bir yerleşimci grup olarak tanınıyor. Grup, İsrail güvenlik güçleriyle sık sık karşı karşıya geliyor ve Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından savaş suçu işlemekle suçlanıyor. Netanyahu hükümetinin bu gruba maddi destek sağlaması, uluslararası toplumda ve İsrail içinde tepki çekiyor. İsrail barış örgütü Peace Now’a göre, bu fon Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşimlerin genişlemesine ve Filistin topraklarının ilhakına zemin hazırlayabilir.
Netanyahu hükümeti, geçmişte de benzer şekilde aşırı sağcı gruplara destek vermekle eleştiriliyordu. 2023 yılının başında hükümet, ‘Yahudi yerleşimini güçlendirme’ adı altında Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşim birimlerine milyonlarca dolar aktarmıştı. Bu hamleler, İsrail’in uluslararası hukuku ihlal ettiği yönündeki eleştirileri artırıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Hilltop Youth gibi gruplara verilen destek, sadece Filistin-İsrail çatışmasını derinleştirmekle kalmıyor, aynı zamanda bölgesel istikrarı da tehdit ediyor. ABD, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler, İsrail’in yerleşim faaliyetlerini defalarca kınamış, iki devletli çözümün önündeki en büyük engel olarak görmüştü. Trump yönetimi döneminde İsrail’e verilen destek artmış olsa da, Biden yönetimi yerleşim faaliyetlerine karşı daha temkinli bir tutum sergiliyor. Ancak Netanyahu’nun koalisyon hükümeti, aşırı sağcı partilerin etkisiyle Filistin yönetimine karşı daha sert bir çizgi izliyor.
Bu gelişme, İsrail’in Batı Şeria’daki fiili ilhak politikasının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Uluslararası toplum, İsrail’in bu tür adımlarının barış sürecini tamamen rafa kaldırdığı ve bölgeyi yeni bir çatışmaya sürüklediği konusunda uyarıyor. Arap Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı da benzer endişeleri dile getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye’nin Filistin davasına verdiği destek bağlamında önem taşıyor. Türkiye, İsrail’in yerleşim politikalarını ve Filistin topraklarının işgalini her zaman eleştirmiş, iki devletli çözümü savunmuştur. Netanyahu hükümetinin aşırılık yanlısı gruplara fon sağlaması, Türkiye’nin bölgede barış ve istikrar çağrılarına ters düşmektedir. Ayrıca, bu tür adımlar Doğu Kudüs ve Batı Şeria’daki gerginliği artırarak, Türkiye’nin de yakından izlediği Filistin meselesinin çözümünü daha da zorlaştırmaktadır. Türkiye’nin bu konuda diplomatik girişimlerini artırması ve uluslararası platformlarda İsrail’i kınaması beklenebilir.