İsrail’in Lübnan’a yönelik hava ve kara saldırılarında can kaybı hızla artmaya devam ediyor. Middle East Eye’ın derlediği verilere göre, 2 Mart tarihinden itibaren ülkede ölenlerin sayısı 4.247’ye ulaştı. Saldırılar özellikle Güney Lübnan, Bekaa Vadisi ve başkent Beyrut’un güney banliyölerinde yoğunlaşırken, çok sayıda sivilin yanı sıra sağlık çalışanları ve gazeteciler de hayatını kaybetti. Lübnan Sağlık Bakanlığı, ölenler arasında 270’ten fazla çocuğun bulunduğunu ve yaralı sayısının 13.500’ü aştığını açıkladı. BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), saldırılar nedeniyle 1,2 milyondan fazla kişinin yerinden edildiğini ve insani durumun kritik boyutlara ulaştığını bildirdi.
Çatışmaların arka planı ve tırmanış
İsrail ile Lübnan Hizbullah’ı arasında 8 Ekim 2023’ten bu yana sınır ötesi çatışmalar yaşanıyor. Ancak İsrail, Eylül 2024’te Lübnan’a yönelik geniş çaplı bir kara harekatı başlattı ve hava saldırılarını yoğunlaştırdı. İsrail Ordu Sözcüsü, operasyonların amacının Hizbullah’ın sınıra yakın bölgelerdeki altyapısını yok etmek ve İsrail’in kuzeyine yönelik roket tehdidini ortadan kaldırmak olduğunu belirtiyor. Ancak uluslararası kuruluşlar, saldırılarda sivil altyapının hedef alındığını ve orantısız güç kullanıldığını ifade ediyor. Lübnan’da hastaneler, okullar ve sığınaklar da dahil olmak üzere en az 30 sağlık tesisi vuruldu. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), sağlık sisteminin çökme noktasına geldiğini ve temel ilaçların tükenmek üzere olduğunu duyurdu.
Bölgesel ve küresel boyut
İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları, İran ve Hizbullah’ı doğrudan tehdit ederken, bölgede daha geniş bir savaş riskini de beraberinde getiriyor. İran, Hizbullah’a verdiği desteği sürdürürken, ABD ve Fransa’nın arabuluculuk girişimleri şu ana kadar bir ateşkes sağlayamadı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), Lübnan’daki durumu görüşmek üzere acil toplantı çağrısı yaparken, İsrail’in uluslararası hukuku ihlal ettiği gerekçesiyle kınanması bekleniyor. Ancak ABD’nin vetosu nedeniyle bağlayıcı bir karar çıkması ihtimali düşük görülüyor. Bu durum, Orta Doğu’da istikrarsızlığın daha da derinleşmesine yol açarken, Lübnan’daki insani krizin boyutları giderek büyüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lübnan’daki çatışmalar, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki güvenliğini ve bölgesel istikrarı doğrudan etkiliyor. Türkiye, Lübnan ile tarihi ve kültürel bağlara sahip olup, Beyrut’taki Türk vatandaşlarının tahliyesi için önlemler aldı. Ayrıca, İsrail-Hizbullah çatışması, Suriye krizine yeni bir boyut ekleyerek Türkiye’nin sınır güvenliğini tehdit edebilir. Ankara, ateşkes çağrılarını desteklerken, bölgede diplomatik çözüm arayışlarını sürdürüyor. Ekonomik açıdan ise Lübnan’daki istikrarsızlık, Türkiye’nin ticaret rotalarını ve enerji projelerini olumsuz etkileyebilir. Türkiye’nin insani yardım kuruluşları aracılığıyla bölgeye desteği devam ediyor, ancak kalıcı bir çözüm için uluslararası iş birliği şart.
