İsrail ordusu ve silahlı Yahudi yerleşimciler, işgal altındaki Batı Şeria ile Gazze Şeridi’nde düzenledikleri ayrı operasyon ve saldırılarda toplam 5 Filistinlinin hayatını kaybetmesine neden oldu. Middle East Eye’ın aktardığına göre, ölümlerin ikisi Gazze’nin güneyinde, üçü ise Batı Şeria’nın farklı bölgelerinde meydana geldi. Olaylar, uluslararası toplumun ateşkes çağrılarına rağmen bölgede şiddetin tırmanmaya devam ettiğini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Gelişmelerin arka planı: Kim, nerede, nasıl oldu?
Gazze Şeridi’nin güneyinde, Refah kenti yakınlarında İsrail ordusunun düzenlediği hava saldırısında iki Filistinli erkek öldürüldü. Saldırının, İsrail güvenlik güçlerinin “şüpheli hareketler” olarak tanımladığı bir duruma müdahale kapsamında gerçekleştiği belirtildi. Kurbanlardan biri 25, diğeri 32 yaşındaydı. Yerel kaynaklar, saldırıda ölenlerin sivil olduğunu ve olay yerinde herhangi bir silahlı çatışma yaşanmadığını bildirdi.
Batı Şeria’da ise üç ayrı noktada ölümler kaydedildi. Nablus yakınlarındaki Huwara kasabasında silahlı bir Yahudi yerleşimci, bir Filistinli genci vurarak öldürdü. Görgü tanıkları, saldırganın olay yerinden kaçtığını, İsrail askerlerinin ise müdahale etmek yerine bölgede güvenlik önlemi aldığını ifade etti. Aynı gün, El-Halil’in güneyinde bir Filistinli, İsrail askerlerinin açtığı ateş sonucu yaşamını yitirdi. Üçüncü ölüm ise Ramallah yakınlarındaki bir kontrol noktasında meydana geldi; İsrail güçlerinin “durdurulamayan araç” olarak nitelediği bir olayda 41 yaşındaki bir Filistinli vuruldu.
Filistin Sağlık Bakanlığı, tüm ölümleri doğrularken, İsrail ordusu olaylarla ilgili soruşturma başlatıldığını duyurdu. Ancak Birleşmiş Milletler ve insan hakları örgütleri, İsrail’in Batı Şeria’daki yerleşimci şiddetine göz yummakla kalmayıp, bazen aktif olarak desteklediği yönünde yıllardır uyarılarda bulunuyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Şiddet sarmalı ve uluslararası tepkiler
Bu olaylar, 7 Ekim 2023’te başlayan ve hâlâ sürmekte olan İsrail-Hamas savaşının gölgesinde gerçekleşiyor. Gazze’de 40 bini aşkın kişinin hayatını kaybettiği çatışmalar, Batı Şeria’da da şiddetin dramatik biçimde artmasına yol açtı. Birleşmiş Milletler verilerine göre, 7 Ekim’den bu yana Batı Şeria’da İsrail güçleri ve yerleşimciler tarafından öldürülen Filistinli sayısı 600’ü aştı. Yerleşimci saldırılarının sayısı da üç katına çıktı.
Uluslararası toplum, özellikle Avrupa Birliği ve ABD, İsrail’e “aşırı güç kullanımı” ve “sivillerin korunması” çağrılarını yineliyor. Ancak somut yaptırımlar uygulanmıyor; ABD, İsrail’e askeri yardımına devam ediyor. Bu durum, bölgede kalıcı bir barış ihtimalini giderek zayıflatıyor. Filistin Yönetimi, olayları “işgal altında sistematik bir katliam politikası” olarak nitelendirirken, Hamas ise “işgalin suçlarına karşı direnişin meşru hakkı” vurgusu yapıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail’in Filistin topraklarındaki eylemlerini defalarca kınamış ve iki devletli çözümü savunan bir politika izlemektedir. Ancak son dönemde Türkiye-İsrail ilişkileri, ticaret ve enerji alanında kısmi bir normalleşme sürecine girmiş; bu durum, kamuoyunda eleştirilere neden olmuştur. Batı Şeria ve Gazze’de yaşanan bu tür olaylar, Türkiye’nin hem iç kamuoyunda hem de İslam dünyasındaki pozisyonunu zorlamaktadır. Ankara’nın, bölgede artan şiddet karşısında insani yardım ve diplomatik girişimlerini yoğunlaştırması beklenir. Ayrıca, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki enerji politikaları ve bölgesel güvenlik çıkarları açısından, Filistin meselesindeki istikrarsızlık dolaylı bir tehdit oluşturmaktadır.
