İsrail ordusu cumartesi günü, güney Suriye'de Daraa vilayetinin batısında yer alan Abidin köyünün eteklerini topçu ateşiyle bombaladı. İlk belirlemelere göre saldırıda can kaybı yaşanmadı. Ancak aynı gün içinde İsrail güçleri, ayrı bir kara operasyonu sırasında yerleşim alanlarına ateş açtı. Olay, Suriye resmi haber ajansı SANA'ya bağlı Alikhbaria TV tarafından duyuruldu ve Anadolu Ajansı tarafından da teyit edildi. Saldırılar, İsrail'in Suriye topraklarındaki askeri faaliyetlerinin son halkası olarak kaydedildi.
Gelişmenin Arka Planı
İsrail, 2011'de başlayan Suriye iç savaşından bu yana Suriye'de çok sayıda hava saldırısı düzenledi. Ancak son aylarda İsrail'in operasyonları, hava saldırılarının ötesine geçerek kara incursionlarını ve topçu atışlarını içerecek şekilde genişledi. Daraa vilayeti, Ürdün sınırına yakın stratejik konumu nedeniyle İsrail için ayrı bir önem taşıyor. Bölge, İran destekli grupların varlığı iddialarıyla sık sık gündeme geliyor.
Abidin köyü, Daraa'nın batı kırsalında, İsrail işgali altındaki Golan Tepeleri'ne yakın bir noktada bulunuyor. İsrail, 1967'den beri Golan Tepeleri'ni işgal altında tutuyor ve bu hattı kendisi için kırmızı çizgi olarak tanımlıyor. Son saldırının, İsrail'in kuzey sınırında 'güvenlik kuşağı' oluşturma çabalarının bir parçası olduğu değerlendiriliyor.
Suriye hükümeti, saldırıyı henüz resmi olarak kınamadı. Ancak Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad yönetimi, geçmişte İsrail saldırılarını 'egemenliğe tecavüz' olarak nitelendirmişti. Bölgedeki kaynaklar, İsrail'in bu tür operasyonlarla Suriye'deki İran bağlantılı hedefleri vurmayı amaçladığını öne sürüyor. İsrail ordusu ise saldırıya ilişkin resmi bir açıklama yapmadı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsrail'in güney Suriye'deki askeri faaliyetleri, Orta Doğu'da tansiyonu yükseltiyor. Saldırı, İran'ın Suriye'deki varlığını sınırlamaya yönelik uzun süredir devam eden İsrail stratejisinin bir yansıması. Ancak kara operasyonları ve sivil bölgelere ateş açılması, uluslararası hukuk açısından ayrı bir tartışma yaratıyor. Birleşmiş Milletler, Suriye'deki tüm taraflara sivil halkı koruma çağrısı yapmış durumda.
Rusya, Suriye'deki askeri varlığıyla denge unsuru olmaya çalışıyor. Moskova, İsrail'in Suriye'deki operasyonlarına ilişkin zaman zaman endişelerini dile getirse de, İsrail ile Rusya arasında bir çatışmadan kaçınma konusunda örtülü bir anlayış bulunuyor. ABD ise İsrail'in 'kendini savunma hakkını' desteklediğini belirtmekle birlikte, sivil kayıplar konusunda uyarılarda bulunuyor. Türkiye, Suriye'nin toprak bütünlüğünü savunuyor ve İsrail'in saldırılarını provokasyon olarak nitelendiriyor.
Bu saldırı, Suriye'deki iç savaşın ardından bölgede istikrar arayışlarının sürdüğü bir dönemde gerçekleşti. İsrail'in kara operasyonları, Suriye rejiminin kontrolünü zayıflatabilir ve İran yanlısı grupların tepkisini çekebilir. Ayrıca, İsrail'in Lübnan'daki Hizbullah ile olası bir çatışmaya hazırlık amacıyla Suriye'deki mevzilerini güçlendirdiği yönünde analizler var.
Bölgesel uzmanlar, İsrail'in bu tür saldırılarla Suriye'de 'kırmızı çizgi' oluşturduğunu ve İran'ın Golan sınırına yaklaşmasını engellemeyi hedeflediğini belirtiyor. Ancak sivil yerleşimlere ateş açılması, uluslararası toplumda İsrail'e yönelik eleştirileri artırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'in güney Suriye'deki askeri saldırıları, Türkiye'nin Suriye politikası ve bölgesel güvenlik açısından doğrudan etkiler taşıyor. Türkiye, Suriye'nin toprak bütünlüğünü ve egemenliğini savunuyor; İsrail'in kara operasyonları ve sivil bölgelere ateş açması, Ankara'nın tepkisini çekebilir. Daraa, Türkiye'nin desteklediği Özgür Suriye Ordusu (ÖSO) unsurlarının bulunduğu bölgelere yakın. Saldırılar, sahada gerilimi artırarak Türkiye'nin sınır güvenliğini dolaylı yönden etkileyebilir. Ayrıca İsrail'in İran'ı hedef alan operasyonları, Türkiye'nin İran ile dengeli ilişkilerini zorlaştırabilir. Türkiye, Suriye'de kalıcı barış ve istikrar için İsrail'in provokasyonlarına karşı diplomatik girişimlerde bulunabilir.
