İsrail Meclisi (Knesset), salı günü yaptığı oylamada, ultra-Ortodoks (Haredi) gençlerin zorunlu askerlik hizmetinden kaçmasına geçici olarak yargı dokunulmazlığı getiren tartışmalı bir yasayı kabul etti. 58 kabul, 54 ret oyuyla geçen yasa, Haredi asker kaçaklarının tutuklanmasını ve yargılanmasını geçici süreyle yasaklıyor. Yedioth Ahronoth gazetesinin haberine göre, düzenleme ikinci ve üçüncü okumalarda da onaylandı.
Haredi Askerlik Muafiyeti Tartışmaları Yeniden Alevleniyor
İsrail'de Haredi toplumu, dini eğitimle meşgul olanlar için uzun süredir uygulanan askerlik muafiyetinden yararlanıyor. Ancak bu muafiyet, laik ve milliyetçi kesimler arasında büyük tepki çekiyor. Yüksek Mahkeme, muafiyetin eşitlik ilkesine aykırı olduğuna hükmetmiş ve hükümete yeni bir düzenleme yapması için süre vermişti. Koalisyon hükümeti, Haredi partilerinin desteğini kaybetmemek için bu geçici yasayı çıkardı. Yasaya göre, askere gitmeyi reddeden Harediler hakkında yasal işlem başlatılmayacak, ancak bu durum sadece belirli bir süre için geçerli olacak.
Muhalefet partileri, yasanın İsrail ordusunun caydırıcılığını zayıflattığını ve toplumsal kutuplaşmayı derinleştirdiğini savunuyor. Özellikle İsrail'in güvenlik tehditleriyle karşı karşıya olduğu bir dönemde, askerlik yükünün sadece laik kesim tarafından çekilmesi eleştiriliyor. Yasanın geçici olmasına rağmen, hükümetin kalıcı bir çözüm bulamadığı takdirde Yüksek Mahkeme'nin yeniden müdahil olması bekleniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: İsrail'in İç Dinamikleri ve Dış Güvenlik Algısı
Bu yasa, sadece iç politikada değil, bölgesel dengelerde de yankı uyandırabilir. İsrail ordusunun insan kaynağı, özellikle İran tehdidi ve Filistin direniş gruplarıyla mücadelede kritik öneme sahip. Haredi gençlerin askerlikten muaf tutulması, ordunun operasyonel kapasitesini dolaylı olarak etkileyebilir. Öte yandan, diaspora Yahudileri ve uluslararası toplum, İsrail'in demokratik ve eşitlikçi değerlerine gölge düşüren bu tür düzenlemeleri yakından izliyor. Batılı ülkelerin, özellikle ABD'nin, İsrail'in iç siyasetindeki bu tür tartışmalara doğrudan müdahil olması beklenmese de, uzun vadede İsrail'in uluslararası imajına yansıyabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin İsrail'le olan ilişkilerini doğrudan etkilemese de, bölgesel güvenlik dinamikleri açısından önem taşıyor. İsrail ordusunun iç bölünmeler yaşaması, İran ve Filistin grupları karşısında elini zayıflatabilir. Türkiye, özellikle Doğu Akdeniz'de enerji işbirliği ve Filistin meselesi gibi konularda İsrail'le karşı karşıya geliyor. İsrail'in askeri kapasitesindeki olası bir zayıflama, Türkiye'nin bölgedeki manevra alanını dolaylı olarak genişletebilir. Ancak bu yasanın geçici olması ve uygulanabilirliğinin belirsizliği nedeniyle, Türk dış politikası açısından şimdilik ciddi bir değişiklik beklenmiyor.
