İsrail Parlamentosu (Knesset), işgal altındaki Batı Şeria'da bulunan onlarca yasa dışı Yahudi yerleşimine vergi indirimi sağlayan bir yasayı kabul etti. Uluslararası toplum, 1967'den bu yana işgal edilen Filistin topraklarında inşa edilen bu yerleşimleri uluslararası hukuka aykırı olarak nitelendiriyor ve bunları iki devletli çözümün önündeki en büyük engellerden biri olarak görüyor. Yasa, yerleşimcilere ve yerleşim yerlerinde faaliyet gösteren işletmelere önemli vergi avantajları tanırken, Filistin yönetimi ve uluslararası kuruluşlardan sert tepki çekti.
Yasanın Ayrıntıları ve Arka Planı
Knesset'ten geçen yeni düzenleme, Batı Şeria'daki 60'tan fazla yerleşimi kapsıyor. Yerleşimlerde yaşayan İsrail vatandaşlarına gelir vergisinde %20'ye varan indirim, işletmelere ise kurumlar vergisinde önemli muafiyetler sağlanıyor. Ayrıca, yerleşimlerdeki altyapı projelerine devlet desteği de artırılıyor. İsrail hükümeti, bu adımın bölgedeki Yahudi nüfusunu artırmak ve yerleşimleri teşvik etmek amacıyla atıldığını savunuyor. Ancak uluslararası hukuk, yerleşimlerin inşasını yasaklarken, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği defalarca bu uygulamaların durdurulması çağrısında bulunmuştu.
Bölgesel ve Küresel Tepkiler
Karar, başta Filistin yönetimi olmak üzere bölge ülkeleri ve uluslararası toplum tarafından geniş çapta kınandı. Filistin Dışişleri Bakanlığı, bu yasanın 'barış sürecini kasıtlı olarak baltalamak' anlamına geldiğini açıkladı. ABD yönetimi ise konuya ilişkin temkinli bir açıklama yaparken, Avrupa Birliği yasanın 'iki devletli çözümü daha da imkansız hale getirdiği' uyarısında bulundu. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin sözcüsü, yerleşimlerin uluslararası hukukun açık ihlali olduğunu yineleyerek, İsrail'e bu tür adımlardan kaçınma çağrısı yaptı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, uzun süredir Filistin davasını destekleyen ve iki devletli çözümü savunan bir dış politika izliyor. Bu yasa, Türkiye'nin bölgedeki istikrar ve adalet arayışıyla doğrudan çelişiyor. Ankara'nın, İsrail'in bu adımını kınaması ve uluslararası platformlarda Filistin yönetimine desteğini artırması bekleniyor. Ayrıca, bu gelişme Türkiye-İsrail ilişkilerinde yeni bir gerginlik yaratabilir. Bölgesel güvenlik açısından, yerleşimlerin genişlemesi Filistin topraklarının bütünlüğünü tehdit ederken, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü de zorlaştırıyor.
