İsrail ordusu, Lübnan ile İsrail arasında yakın zamanda duyurulan çerçeve anlaşmasına ilişkin diplomatik çabalar sürerken, Pazartesi günü güney Lübnan'da yeni hava saldırıları ve topçu ateşi gerçekleştirdi. Lübnan devletine ait Ulusal Haber Ajansı'nın (NNA) bildirdiğine göre, İsrail savaş uçakları, Lübnan'ın güneyindeki çeşitli bölgeleri hedef alan saldırılar düzenledi. Saldırılarda özellikle Nebatiye, Marjayoun ve Bint Jbeil ilçelerindeki mevziler vuruldu. İsrail ordusu ayrıca, Hizbullah'a ait olduğu belirtilen askeri altyapıyı hedef aldığını açıkladı. Çatışmalar, arabuluculuk girişimlerine rağmen tırmanışını sürdürüyor.
Çerçeve anlaşması tartışmaları ve askeri hareketlilik
Lübnan ile İsrail arasında varıldığı iddia edilen çerçeve anlaşması, özellikle deniz sınırı ve enerji kaynaklarının paylaşımına ilişkin maddeler içeriyor. Ancak anlaşmanın ayrıntıları henüz kamuoyuyla tam olarak paylaşılmış değil. İsrail hükümeti, anlaşmanın güvenlik endişelerini gidermediğini savunurken, Lübnan ise egemenlik haklarının korunması gerektiğinde ısrar ediyor. Bu belirsizlik ortamında, İsrail ordusunun saldırıları, anlaşmanın uygulanabilirliğine yönelik şüpheleri artırıyor. NNA'nın aktardığına göre, İsrail topçusu, sınıra yakın köyleri bombalarken, savaş uçakları da Nebatiye bölgesinde bir binayı hedef aldı. Can kaybına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak yerel kaynaklar, bazı sivil yaralanmalar olduğunu bildiriyor.
Öte yandan, Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü (UNIFIL), taraflara itidal çağrısında bulundu. UNIFIL Sözcüsü Andrea Tenenti, askeri hareketliliğin anlaşma sürecini baltaladığını belirtti. Fransa ve ABD'nin arabuluculuk çabaları ise henüz somut bir ilerleme kaydedemedi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Lübnan Hizbullahı'nın tehdit oluşturmaya devam ettiğini ve anlaşma şartlarına uyulmadığı takdirde askeri operasyonların süreceğini ifade etti.
Bölgesel ve küresel boyut
Lübnan-İsrail gerginliği, Orta Doğu'da daha geniş bir kırılganlığın parçası. İran destekli Hizbullah, Lübnan'da siyasi ve askeri bir aktör olarak öne çıkarken, İsrail de bölgedeki nüfuzunu korumak istiyor. Son saldırılar, özellikle Gazze'deki ateşkes görüşmeleri ve İran'ın nükleer programına ilişkin müzakerelerle eşzamanlı olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarının Hizbullah'ın caydırıcılığını sınamak ve anlaşma sürecinde elini güçlendirmek amacı taşıdığını belirtiyor. Bu durum, bölgesel istikrarı tehdit ederken, uluslararası toplumun dikkatini de çekiyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, saldırılardan endişe duyduğunu açıklarken, Rusya ve Çin de tarafları diyaloğa davet etti. Enerji piyasaları ise olası bir tırmanışa karşı temkinli. Lübnan, ekonomik krizle boğuşurken, yeni bir çatışma ülkeyi daha da kırılgan hale getirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin bölgesel istikrar ve enerji güvenliği çıkarlarını yakından ilgilendiriyor. Türkiye, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynaklarının paylaşımı konusunda Lübnan ve İsrail'le farklı pozisyonlara sahip. Ankara, Lübnan'ın egemenliğinin korunmasından yana bir tutum sergiliyor. Ayrıca, Türkiye'nin Lübnan'daki insani yardım faaliyetleri ve siyasi ilişkileri, çatışmanın tırmanması halinde olumsuz etkilenebilir. Bölgede artan gerilim, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji arama çalışmaları ve Kıbrıs meselesindeki elini zorlaştırabilir. Bu nedenle, Türkiye'nin arabuluculuk ve itidal çağrılarını sürdürmesi bekleniyor.
