İsrail'in Washington Büyükelçisi Yechiel Leiter, ülkesi ile Lübnan arasında devam eden ateşkes görüşmelerini 'bir tren kazası' olarak tanımlayarak, müzakere sürecinin ciddi şekilde tıkandığını ifade etti. Leiter, diplomatik kanallardan yaptığı açıklamada, 'Karşı tarafta gerçek bir uzlaşma iradesi görmüyoruz. Masadaki teklifler kabul edilemez nitelikte. Bu gidişle bir anlaşmaya varmak hayal' dedi. Görüşmelerin çıkmaza girmesi, bölgede tansiyonun yeniden yükselmesine yol açarken, Birleşmiş Milletler arabulucuları da sürecin sürdürülebilir olmadığı uyarısında bulundu.
ABD arabuluculuğu ve tıkanan süreç
Amerika Birleşik Devletleri'nin arabuluculuğunda yürütülen müzakereler, İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki askeri varlığının kapsamı ve Hizbullah'ın sınırdan çekilmesi konularında kilitlenmiş durumda. İsrail, Lübnan topraklarının güneyinde 30 kilometrelik bir tampon bölge oluşturulmasını talep ederken, Beyrut yönetimi bunun egemenliklerine müdahale olduğunu savunarak reddediyor. Ayrıca, Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve Lübnan ordusunun sınıra konuşlanması gibi hassas başlıklar da henüz çözüme kavuşmuş değil. Büyükelçi Leiter'in 'tren kazası' benzetmesi, Washington'da da rahatsızlık yarattı. ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, 'tarafları yapıcı diyaloga çağırıyoruz' ifadelerini kullanarak durumu soğutmaya çalıştı.
Bölgesel yansımalar ve küresel endişeler
Ateşkes görüşmelerinin başarısızlığa uğraması, sadece iki ülke arasında değil tüm Orta Doğu'da yeni bir çatışma dalgasını tetikleyebilir. İran destekli Hizbullah'ın olası bir savaşta yeniden devreye girmesi, bölgeyi daha da istikrarsızlaştıracak. Öte yandan, Akdeniz'deki enerji rezervleri ve ticaret yolları üzerinde artan gerilim, Avrupa Birliği'ni de harekete geçirdi. Fransa ve Almanya, her iki tarafa da itidal çağrısı yaparken, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi konuyu acil gündemine aldı. Uzmanlar, mevcut diplomatik sürecin çökmesi halinde, 2006 Savaşı'na benzer bir çatışmanın yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail-Lübnan hattındaki bu gelişme, Türkiye'nin bölgesel dengeleri etkileyen bir krizle daha karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Ankara, bir yandan İsrail ile ticari ilişkilerini yeniden canlandırmaya çalışırken, diğer yandan Lübnan'daki siyasi İslami hareketlerle ideolojik bağlarını koruyor. Ateşkesin tıkanması, Türkiye'nin arabuluculuk vizyonuna darbe vurabilir; zira iki ülke arasında doğrudan bir rol üstlenemeyen Ankara, dolaylı olarak etkilenecek. Ayrıca, olası bir çatışma Doğu Akdeniz'deki enerji arama faaliyetlerini sekteye uğratabileceği gibi, Türkiye'nin Lübnan'daki ekonomik çıkarlarını da tehlikeye atacaktır. Kısacası, bu kriz Türkiye'nin bölgede manevra alanını daraltan bir unsur olarak öne çıkıyor.
