İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, ülkesinin Lübnan sınırındaki Litani Nehri yakınında askeri kontrol altında bir bölge oluşturmayı planladığını açıkladı. Katz'ın duyurusu, İsrail'in kuzey sınırında Hizbullah'la yaşanan çatışmaların ardından geldi. İsrail'in bu hamlesi, bölgedeki tansiyonu yükseltirken uluslararası toplumdan da tepki çekti.
Gelişmenin Arka Planı
Litani Nehri, Lübnan'ın güneyinde yer alan stratejik bir su kaynağıdır. İsrail, 1978 ve 1982'deki işgallerinde bu bölgeyi kontrol altına almış, ancak 2000 yılında çekilmişti. Katz, Hizbullah'ın roket saldırılarına karşı güvenlik önlemlerini artırmak amacıyla bu bölgenin askeri kontrol altına alınacağını belirtti. Karar, İsrail'in kuzey sınırında yaşanan son çatışmaların bir parçası olarak değerlendiriliyor. Hizbullah'ın İsrail hedeflerine yönelik roket ve insansız hava aracı saldırıları, İsrail'in sınır güvenliğini yeniden düşünmesine neden oldu. Katz, planlanan bölgenin sivil yerleşim içermeyeceğini, sadece askeri noktalar ve tampon bölge olarak kullanılacağını ifade etti.
İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), bölgede devriyeleri artırdı ve yeni üsler inşa etmeye başladı. Bu adım, İsrail'in Lübnan'ın egemenliğini ihlal ettiği gerekçesiyle Lübnan hükümeti ve Hizbullah tarafından kınandı. Birleşmiş Milletler Geçici Görev Gücü (UNIFIL) ise tarafları itidal çağırarak gerilimin düşürülmesini talep etti.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsrail'in Litani Nehri'ndeki askeri planı, bölgesel dengeleri sarsabilecek bir gelişme olarak görülüyor. Hizbullah, İsrail'in bu girişimine karşı koyacağını açıkladı. İran destekli örgüt, daha önce İsrail'in güney Lübnan'daki herhangi bir askeri varlığını hedef alacağını belirtmişti. ABD, İsrail'in güvenlik endişelerini anladığını ancak gerilimin tırmanmasından kaçınılması gerektiğini vurguladı. Fransa ve diğer Avrupa ülkeleri, 1701 sayılı BM Güvenlik Konseyi kararına atıfta bulunarak İsrail'in bu adımını kınadı. Karara göre, Litani Nehri ile İsrail sınırı arasında silahlı unsurlar bulunmamalıdır. Ancak Hizbullah, bu bölgede varlığını sürdürüyor. İsrail, bu hamlesiyle Hizbullah'ı sınırdan uzaklaştırmayı ve kuzey yerleşimlerine yönelik tehdidi azaltmayı hedefliyor. Bölge uzmanları, bu adımın geniş çaplı bir çatışmaya yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail ve Hizbullah arasındaki gerilimi yakından izlemektedir. Litani Nehri'nde askeri bölge kurulması, Doğu Akdeniz'deki dengeleri etkileyebilir. Türkiye, Lübnan'ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne vurgu yaparak İsrail'in bu tür tek taraflı adımlarına karşı çıkmaktadır. Ayrıca, bölgedeki istikrarsızlık Türkiye'nin enerji projelerini ve mülteci akımlarını etkileyebilir. Bu nedenle Ankara, diplomasiyi öncelikli tutarak tarafları itidale davet etmektedir. Türkiye'nin bölgedeki nüfuzunu artırma çabası, bu tür krizlerde arabuluculuk rolü oynamasına zemin hazırlayabilir.
