İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, ABD'nin arabuluculuğunda varılan ateşkes anlaşmasına rağmen İsrail ordusunun güney Lübnan'daki askeri operasyonlarının devam edeceğini duyurdu. Katz, operasyonların Hizbullah'ın Litani Nehri'nin güneyinden tamamen çekilmesi koşuluna bağlı olduğunu belirterek, bu şart yerine getirilene kadar İsrail'in askeri varlığını sürdüreceğini ifade etti. Açıklama, bölgede tansiyonun yeniden yükselmesine neden olurken, Lübnan hükümeti ve Hizbullah'tan henüz resmi bir yanıt gelmedi.
Operasyonların arka planı ve ateşkesin kaderi
İsrail ile Hizbullah arasında aylardır süren çatışmalar, geçtiğimiz hafta Washington'da varılan ateşkes anlaşmasıyla sona ermişti. Anlaşma, Hizbullah'ın Litani Nehri'nin kuzeyine çekilmesini ve Lübnan ordusunun güneyde kontrolü sağlamasını öngörüyordu. Ancak Katz'ın açıklaması, İsrail'in bu anlaşmayı tam olarak benimsemediğini gösteriyor.
İsrail Savunma Bakanı Katz, yaptığı yazılı açıklamada, "Güney Lübnan'daki operasyonlarımız, Hizbullah'ın Litani Nehri'nin güneyindeki varlığı tamamen sona erene kadar devam edecektir. Washington'da varılan anlaşma, İsrail'in güvenliğini sağlamak için yeterli değildir" ifadelerini kullandı. Katz ayrıca, İsrail ordusunun Hizbullah'ın herhangi bir ihlaline anında karşılık vereceğini vurguladı.
Bölgesel ve küresel boyut
Açıklama, bölgede yeni bir kriz potansiyelini beraberinde getiriyor. Lübnan Sağlık Bakanlığı verilerine göre, son çatışmalarda 3 binden fazla kişi hayatını kaybetti, 13 binden fazla kişi yaralandı. BM Lübnan Özel Koordinatörü Jeanine Hennis-Plasschaert, taraflara ateşkes anlaşmasına uyma çağrısı yaparken, ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Vedant Patel, "Anlaşmaya tam uyulması gerekiyor" dedi.
Bu gelişme, İsrail'in İran destekli Hizbullah'a karşı uzun süredir izlediği sert çizgiyi yansıtıyor. İsrail, kuzey sınırında Hizbullah'ın oluşturduğu tehdidi bertaraf etmek için son haftalarda Lübnan'ın güneyine kara birlikleri sevk etmişti. Uzmanlar, Katz'ın açıklamasının iç siyasi dengelerle de ilgili olabileceğini belirtiyor; Başbakan Binyamin Netanyahu'nun koalisyon ortaklarından gelen ateşkes karşıtı baskılar dikkat çekiyor.
Lübnan Başbakanı Najib Mikati ise, Beyrut'un ateşkes anlaşmasına bağlı olduğunu ve Hizbullah'ın çekilmesinin zaman alacağını savunuyor. Mikati, uluslararası toplumdan İsrail'in Lübnan'ın egemenliğine saygı göstermesi için baskı yapmasını istedi. Fransız Dışişleri Bakanlığı, tarafları anlaşmanın şartlarına uymaya çağırdı ve ABD'li diplomat Amos Hochstein'ın bölgede arabuluculuk çabalarını sürdürdüğü bildirildi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, bölgede istikrarın sağlanması için diplomatik girişimlerde bulunurken, İsrail'in ateşkese rağmen operasyonları sürdüreceğini açıklaması Ankara'nın endişelerini artırabilir. Türkiye, Lübnan'ın toprak bütünlüğü ve egemenliğine vurgu yaparken, Hizbullah'ın askeri varlığı ve İran'ın bölgedeki nüfuzu konusunda da hassasiyet taşıyor. Bu gelişme, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve deniz yetki alanları tartışmaları bağlamında Türkiye'nin güvenlik çıkarlarını da etkileyebilir. Ankara'nın, hem İsrail hem de Hizbullah'ı kapsayan kapsamlı bir ateşkes sürecini desteklemesi ve bölgede kalıcı barış için diplomatik çabalarını yoğunlaştırması bekleniyor.
