İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyine kara birlikleri göndereceğini ve bu bölgeyi işgal edeceğini resmen duyurdu. Ordu Sözcüsü Tuğamiral Daniel Hagari tarafından yapılan açıklamada, 'Hizbullah'ın saldırılarına karşı sınır güvenliğini sağlamak ve İsrail yerleşimlerini korumak amacıyla güney Lübnan'da geçici bir kara operasyonu başlatılacağı' ifade edildi. Operasyon kapsamında tank, zırhlı araç ve piyade birliklerinin sınırdan içeri girerek belirlenen hedefleri ele geçireceği belirtiliyor. Bu gelişme, 2006'daki savaştan bu yana bölgedeki en geniş çaplı kara müdahalesi olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin arka planı
İsrail'in bu hamlesi, Hizbullah'ın 7 Ekim'de başlayan Gazze savaşına destek amacıyla kuzey sınırından düzenlediği roket ve füzeli saldırıların ardından geldi. Son iki haftada Hizbullah'ın İsrail'in kuzeyine yönelik saldırıları yoğunlaştı. İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant, 'Kuzeydeki vatandaşlarımızı evlerine döndürmek için ne gerekiyorsa yapacağız' diyerek kara harekatının sinyalini vermişti. Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail hava saldırılarında bugüne kadar 1.500'den fazla kişinin öldüğünü ve 5.000'den fazla kişinin yaralandığını açıkladı. BM Mülteciler Yüksek Komiserliği'ne göre, çatışmalar nedeniyle 100 binin üzerinde Lübnanlı ülkenin güneyinden ayrılmak zorunda kaldı.
İsrail Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi, birliklere hitaben yaptığı konuşmada, 'Amacımız Hizbullah'ın sınıra yakın bölgelerdeki varlığını tamamen ortadan kaldırmak, tünelleri ve roket fırlatma rampalarını imha etmek. Bu, kısa süreli ancak yoğun bir operasyon olacak' dedi. Ordunun yayınladığı haritada, Litani Nehri'ne kadar olan bir bölgenin hedef alındığı görülüyor. BM Güvenlik Konseyi'nin 2006'da kabul ettiği 1701 sayılı karar, Litani'nin güneyinde Hizbullah dışındaki tüm silahlı grupların bulunmasını yasaklıyor. İsrail, Hizbullah'ın bu kararı ihlal ettiğini ve bölgede 150 bine kadar rokete sahip olduğunu iddia ediyor.
Bölgesel boyut ve uluslararası tepkiler
İsrail'in işgal kararı bölgesel ve küresel düzeyde yankı uyandırdı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kenani, 'Bu saldırganlık bölgeyi yeni bir savaşa sürükleyecektir. İran, Lübnan'ın güvenliğine yönelik her türlü tehdide karşı kardeşlerinin yanındadır' açıklamasını yaptı. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Mısır, tarafları itidale çağıran ve sivillerin korunmasını isteyen bildiriler yayınladı. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, 'İsrail'in kendini savunma hakkını destekliyoruz ancak çatışmanın yayılmaması için sınırlı kalması önemli' dedi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya telefon ederek operasyonun durdurulmasını talep etti.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, 'Lübnan'ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı duyulmalı. Tüm tarafları uluslararası hukuka uymaya çağırıyoruz' ifadelerini kullandı. NATO ise taraf olmadığını ancak durumu endişeyle izlediğini belirtti. Uzmanlara göre, İsrail'in Lübnan'da uzun süreli bir işgali sürdürmesi lojistik olarak zor; ancak Hizbullah'ı sınırdan uzaklaştırmak için tampon bölge oluşturmayı hedefliyor olabilir. Orta Doğu'daki bu yeni cephe, Gazze savaşının bölgesel bir çatışmaya dönüşme riskini artırıyor. Arap Birliği, acil toplantı kararı alırken, Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'in güney Lübnan'ı işgali, Türkiye'nin sınıra yakın bölgelerde istikrarı tehdit eden bir gelişmedir. Türkiye, Hamas'la ilişkileri ve Filistin davasına verdiği destek nedeniyle Hizbullah ve İran'la yakın temasta değildir, ancak bölgede yeni bir savaş Türkiye'nin güney sınırlarında gerginliği artırabilir. Ekonomik olarak, çatışmanın yayılması enerji fiyatlarını yükseltebilir ve Türkiye'nin doğalgaz ithalatını etkileyebilir. Ayrıca, Lübnan'dan gelebilecek yeni mülteci dalgası Türkiye'nin zaten ağır olan mülteci yükünü daha da artırabilir. Türkiye, BM ve İslam İşbirliği Teşkilatı nezdinde diplomatik girişimlerde bulunarak tansiyonu düşürmeye çalışabilir. Uzun vadede, bu kriz Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji ve güvenlik politikalarını da etkileyebilir.
