İsrail, Gazze'ye yönelik ateşkes ve yeniden yapılanma planı konusunda ABD'ye resmi olarak endişelerini iletti. Başbakan Binyamin Netanyahu'nun sözcüsü, Hamas'ın ateşkes anlaşmasını fırsat bilerek yeniden saldırı hazırlıklarına giriştiğini ifade etti. Bu gelişme, bölgede kırılgan bir sükunetin hüküm sürdüğü bir dönemde, taraflar arasındaki güven bunalımını bir kez daha gözler önüne serdi. İsrail yönetimi, özellikle Gazze'nin kuzeyindeki insani koridorlar ve güvenlik önlemleri konusunda Washington'dan somut güvence talep ediyor.
Gelişmenin Arka Planı
Netanyahu'nun sözcüsü tarafından yapılan açıklamada, Hamas'ın son dönemde silahlı kanadını yeniden yapılandırmaya çalıştığı ve ateşkesin sürdüğü bölgelerde tünelleri onardığına dair istihbarat raporları bulunduğu belirtildi. Bu raporların ABD'li yetkililerle paylaşıldığı ve İsrail'in "endişelerini" resmi kanallardan ilettiği aktarıldı. Habere göre, Tel Aviv yönetimi, Hamas'ın yeniden güç kazanmasını önlemek için ateşkesin uygulanma biçiminin gözden geçirilmesini ve Gazze'nin güneyindeki silah kaçakçılığı yollarının kapatılmasını istiyor.
Görüşmelerin, ABD Dışişleri Bakanlığı ve Ulusal Güvenlik Konseyi yetkilileriyle telefon görüşmesi şeklinde gerçekleştiği, ayrıca Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff'un arabuluculuk çabalarının da masada olduğu kaydediliyor. İsrail tarafı, ateşkesin kalıcılaşması için Hamas'ın askeri kanadının etkisiz hale getirilmesi gerektiğini savunurken, ABD yönetimi ise sivil kayıpların önlenmesi ve insani yardımların kesintisiz ulaştırılması konusunda ısrarcı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gerilim, Katar ve Mısır'ın arabuluculuğunda yürütülen müzakerelere de yansımış durumda. Arap ülkeleri, İsrail'in endişelerini "haklı" bulmakla birlikte, kalıcı bir ateşkesin tesis edilmemesi halinde bölgenin yeniden çatışmaya sürükleneceği uyarısında bulunuyor. Öte yandan Birleşmiş Milletler, Gazze'de insani durumun hâlâ kritik olduğunu ve 2 milyondan fazla insanın acil yardıma ihtiyaç duyduğunu raporlamıştı.
ABD'nin bölgedeki diğer NATO müttefikleri ve Körfez ülkeleri, İsrail-Filistin çatışmasının küresel enerji piyasalarını ve tedarik zincirlerini tehdit ettiğini göz önünde bulundurarak tansiyonun düşürülmesi çağrısı yapıyor. İran'ın Hamas'a verdiği destek ve Lübnan Hizbullah'ının olası bir çatışmaya müdahale ihtimali ise bölgesel bir savaş riskini canlı tutuyor. Uzmanlar, taraflar arasındaki güven eksikliğinin, uzun vadeli bir barış planının önündeki en büyük engel olduğuna dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Gazze'deki insani krizin sona ermesi ve kalıcı barışın tesisi için aktif bir diplomasi yürütüyor. Bu yeni gelişme, Ankara'nın arabuluculuk girişimlerinin önemini artırabilir. Türkiye, hem Hamas hem de İsrail ile diyalog kurabilen nadir ülkelerden biri olarak, ateşkesin sürdürülmesi ve iki devletli çözümün hayata geçirilmesi için baskı yapabilecek bir konumda. Ancak, İsrail'in taleplerinin karşılanmaması durumunda bölgede yeniden çatışma riski, Türkiye'nin güney sınırında istikrarsızlık yaratabilir ve enerji hatlarını etkileyebilir. Bu nedenle Ankara'nın hem Washington'la hem de bölgesel aktörlerle koordinasyonunu sürdürmesi kritik önemde.
