İsrail yönetimi, 27 Ekim'de yapılacak genel seçimler dolayısıyla işgal altındaki Batı Şeria ile tüm kara sınır kapılarını kapatma kararı aldı. Karar, Hebron kentinde iki İsrail askerinin öldürülmesinin ardından yaklaşık 2 bin Filistinlinin evlerinden tahliye edilmesiyle aynı günlere denk geliyor. İsrail ordusu, seçim günü güvenlik gerekçesiyle Filistin topraklarına açılan tüm geçiş noktalarını kapatacağını duyurdu. Uygulama, 27 Ekim sabahından itibaren geçerli olacak ve seçimlerin tamamlanmasının ardından kademeli olarak kaldırılacak. Karar, bölgede zaten yüksek olan gerilimi daha da artırma riski taşıyor.
Gelişmenin arka planı
İsrail'in Batı Şeria ile kara sınır kapılarını kapatma kararı, ülkedeki genel seçimler öncesinde alınan güvenlik önlemlerinin bir parçası olarak açıklandı. İsrail ordusundan yapılan yazılı açıklamada, seçim günü boyunca Filistinlilerin İsrail'e geçişini engellemek amacıyla tüm kontrol noktalarının kapatılacağı belirtildi. Bu kapsamda, Kudüs çevresindeki geçiş noktaları, Eriha ve Cenin arasındaki kapılar ile diğer tüm kara sınır kapıları kapatılacak. İsrail makamları, kapatmanın istisnasız tüm Filistinliler için geçerli olacağını, ancak acil tıbbi durumlar ve insani yardım konvoyları için istisnalar tanınabileceğini ifade etti.
Kararın duyurulmasından kısa süre önce Hebron'da yaşanan olaylar, bölgedeki tansiyonu zirveye taşıdı. İsrail ordusunun açıklamasına göre, Hebron kentinde düzenlenen bir saldırıda iki İsrail askeri hayatını kaybetti. Saldırının ardından İsrail güçleri, bölgede geniş çaplı bir operasyon başlattı ve yaklaşık 2 bin Filistinlinin yaşadığı evlerden tahliye edildiğini duyurdu. Filistinli kaynaklar ise tahliyelerin zorla yapıldığını ve çok sayıda ailenin açıkta kaldığını belirtiyor. İsrail, tahliyelerin güvenlik gerekçesiyle yapıldığını savunurken, Filistin yönetimi kararı 'toplu cezalandırma' olarak nitelendirdi.
Batı Şeria'da son aylarda artan şiddet olayları, İsrail seçim kampanyasının da merkezine yerleşmiş durumda. İsrail'de 27 Ekim'de yapılacak seçimler, ülkenin siyasi geleceğini belirleyecek. Anketler, seçimin başa baş geçeceğini ve koalisyon görüşmelerinin zorlu olacağını gösteriyor. Bu bağlamda iktidardaki partilerin güvenlik konularında sert söylemler geliştirmesi dikkat çekiyor. Kapatma kararı, seçmen nezdinde 'güçlü duruş' mesajı olarak yorumlanıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İsrail'in Batı Şeria sınırlarını kapatma kararı, Filistin ekonomisi ve günlük yaşam üzerinde ciddi etkiler yaratacak. Her gün on binlerce Filistinli, çalışmak veya ticaret yapmak için İsrail'e geçiş yapıyor. Sınırların kapatılması, bu kişilerin işlerine gidememesine ve ailelerin geçim sıkıntısı çekmesine yol açacak. Ayrıca, insani yardım kuruluşları da kapatmanın temel hizmetlere erişimi zorlaştıracağı uyarısında bulunuyor. Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği, daha önce benzer kapatma kararlarının uluslararası hukuka aykırı olabileceğini ve Filistin halkının hareket özgürlüğünü kısıtladığını dile getirmişti.
Uluslararası toplum, İsrail'in bu tür önlemlerini genellikle güvenlik kaygılarıyla açıklasa da, Filistin yönetimi ve insan hakları örgütleri kararları 'kolektif cezalandırma' olarak değerlendiriyor. Özellikle Hebron'daki tahliyeler, uluslararası basında geniş yankı buldu. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Servisi, tahliyelerle ilgili endişelerini dile getirerek taraflara itidal çağrısı yaptı. ABD yönetimi ise İsrail'in güvenlik hakkını vurgulamakla birlikte, sivil halkın korunması gerektiğini belirtti. Bölgede artan şiddet, iki devletli çözüm umutlarını daha da zayıflatıyor.
Seçim günü kapatma kararı, İsrail'in iç siyaseti kadar bölgesel istikrar açısından da önemli. Batı Şeria'da yaşayan Filistinliler için bu tür kapatmalar olağan hale gelmiş olsa da, seçim dönemine denk gelen bu uygulama, Filistin yönetiminin tepkisini çekebilir. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı, ancak Filistin Kurtuluş Örgütü yetkilileri kararı 'sivilleri hedef alan bir ceza' olarak nitelendirdi. Öte yandan, İsrail ordusunun Hebron'daki operasyonları ve tahliyeler, bölgede yeni bir intifada korkusunu da beraberinde getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği destekle bilinen bir ülke olarak, İsrail'in Batı Şeria'ya yönelik kapatma ve tahliye kararlarını yakından takip ediyor. Ankara, daha önce benzer durumlarda İsrail'i kınayarak Filistin halkının yanında olduğunu vurgulamıştı. Bu gelişme, Türkiye'nin bölgedeki diplomatik aktifliğini artırmasına ve uluslararası platformlarda Filistin lehine girişimlerde bulunmasına zemin hazırlayabilir. Ayrıca, Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'da artan gerilim, Türkiye'nin enerji güvenliği ve bölgesel istikrar açısından dikkatle izlediği bir konu. İsrail'in seçim sonrası politikaları, Türkiye-İsrail ilişkilerinin seyrini de etkileyebilir.
