İsrail makamları, işgal altındaki Batı Şeria'nın kuzeyinde yaklaşık 500 dönüm (123 akre) Filistin toprağına el koydu. Ayrıca, Cuma gününden bu yana işgal altındaki bölgede 8 yasa dışı yerleşim yeri (karakol) inşa edildiği bildirildi. Yetkililer ve medya Pazartesi günü bu bilgiyi doğruladı. Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre, Kolonizasyon ve Duvar Direnme Komisyonu, kapsamlı bir toplu el koyma ve yerleşim faaliyeti raporladı. Bu gelişme, uluslararası hukuka açıkça aykırı bir şekilde, işgal politikalarının sürdüğünü ve bölgede tansiyonu yükselttiğini ortaya koyuyor.
Gelişmenin Arka Planı: El Koyma ve Yerleşim Karakolları
İsrail'in bu son eylemi, Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşimleri genişletme yönündeki sistematik çabaların bir parçası. Kolonizasyon ve Duvar Direnme Komisyonu'na göre, el konulan arazi, Filistinlilerin tarım ve yaşam alanı olarak kullandığı verimli topraklardan oluşuyor. Bu bölge, Filistin kontrolündeki bölgelere bitişik stratejik bir konuma sahip. El koyma ve yeni yerleşim karakollarının kurulması, iki devletli çözümü fiilen imkânsız hale getiren bir politikadır; çünkü Filistin topraklarının bütünlüğünü parçalamakta ve bir Filistin devletinin kurulabileceği alanı daraltmaktadır.
Yerleşim karakolları, İsrail hükümetinin resmi yerleşimlerinden farklı olarak, genellikle yasa dışı inşa edilen ve zaman zaman devlet desteği alan yapılardır. İsrail yasalarına göre bile bu tür karakolların çoğu "yasa dışı" kabul edilir; ancak hükümet, bunları genellikle "onaylama" veya "geriye dönük yasallaştırma" yoluyla meşrulaştırmaya çalışır. Bu son karakollar, bölgedeki Filistin topluluklarını izole etmeyi ve topraklarını ele geçirmeyi hedefliyor. İnsan hakları örgütleri, bu eylemlerin savaş suçu niteliği taşıyabileceğini ve uluslararası toplumun tepkisini çektiğini belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Uluslararası Tepkiler ve Hukuki Sonuçlar
Bu gelişme, yalnızca Filistin-İsrail çatışmasının seyrini etkilemekle kalmıyor, aynı zamanda bölgesel istikrarı da tehdit ediyor. Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği ve Arap Birliği, İsrail'in yerleşim politikalarını defalarca kınadı; ancak somut bir yaptırım uygulanmadı. Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetlerine ilişkin bir ön soruşturma yürütüyor; bu eylemler savaş suçu olarak değerlendirilebilir. Ancak İsrail, UCM'nin yargı yetkisini tanımıyor ve soruşturmaların sürdürülmesi siyasi engellerle karşılaşıyor.
ABD yönetiminin İsrail'e koşulsuz desteği, bu tür eylemlerin caydırıcılığını azaltıyor. Trump döneminde atılan adımlar, yerleşimlerin uluslararası hukuka aykırı olmadığı yönünde bir algı yaratmıştı. Biden yönetimi ise daha ihtiyatlı bir dil kullanırken, İsrail'e silah satışlarını ve diplomatik korumayı sürdürüyor. Bu durum, uluslararası toplumun Filistin sorununa yaklaşımındaki çifte standartları ortaya koyuyor. Bölgesel olarak, Arap ülkelerinin bir kısmının İsrail ile normalleşme anlaşmaları (İbrahim Anlaşmaları) imzalaması, Filistin davasına olan desteği zayıflatmıştı; ancak son İsrail hükümetinin aşırı sağcı politikaları, bu ülkelerde de rahatsızlık yaratıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail'in yasa dışı yerleşim faaliyetlerini daha önce defalarca kınadı ve bu eylemlerin uluslararası hukuk ile Filistin halkının meşru haklarını ihlal ettiğini vurguladı. Bu gelişme, Türkiye'nin BM nezdinde yürüttüğü girişimlerle örtüşüyor: Ankara, başta Doğu Kudüs olmak üzere Filistin topraklarının korunması için diplomatik çaba gösteriyor. Ekonomik olarak, İsrail ile ticaret anlaşmazlıkları yaşanıyor; Türkiye, Filistin ekonomisini desteklemek için kalkınma yardımlarını sürdürüyor. Bölgede tansiyonun artması, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji projeleri ve bölgesel güvenlik çıkarları açısından da kritik. Türkiye'nin Filistin davasına verdiği destek, hem iç kamuoyunda hem de İslam dünyasında meşruiyetini güçlendirirken; bu tür eylemler, Türk dış politikasının Filistin konusundaki kararlılığını pekiştiriyor.
