İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), Suriye'nin güneyindeki bir köye geçici olarak girerek kontrol noktası kurdu. Middle East Eye'ın aktardığına göre, İsrail askerleri sabah saatlerinde Dera iline bağlı bir kırsal yerleşime kısa süreli bir operasyon düzenledi. Operasyon sırasında birkaç saatliğine kontrol noktası oluşturan İsrail güçleri, daha sonra bölgeden çekildi. Suriye devlet medyası, İsrail'in bu hamlesini 'egemenlik ihlali' olarak nitelendirirken, İsrail tarafından henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Olay, İsrail'in İran destekli milis gruplara yönelik son dönemde yoğunlaştırdığı operasyonların bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin arka planı
İsrail, uzun süredir Suriye topraklarında İran ve Hizbullah varlığına karşı hava saldırıları düzenliyor. Ancak kara birliklerinin Suriye toprağına girmesi daha nadir görülen bir durum. Son yıllarda İsrail, Suriye'nin güneyindeki Kuneytra ve Dera bölgelerinde keşif amaçlı sızmalar yapmakla suçlanıyor. Bu kez kontrol noktası kurması, operasyonun boyutunun arttığına işaret ediyor. İsrail'in bu eylemi, 1974 Ateşkes Anlaşması'nı ihlal ediyor. BM Gözlem Gücü (UNDOF) bölgede devriye gezmesine rağmen, taraflar arasındaki gerginlik sık sık tırmanıyor.
Suriye hükümeti, İsrail'in bu tür eylemlerini uluslararası topluma şikayet ederken, Rusya'nın arabuluculuğunda yapılan görüşmelerden henüz sonuç alınamadı. İran ise İsrail'in Suriye'deki varlığını meşru savunma olarak nitelendirirken, bölgedeki milis güçlerini güçlendirmeye devam ediyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, Suriye İç Savaşı'nın süregelen karmaşıklığını bir kez daha gözler önüne seriyor. İsrail'in bu hamlesi, İran'ın nükleer programı ve bölgesel nüfuzu ile ilgili artan endişelerle bağlantılı. ABD ve Avrupa Birliği, İsrail'in meşru müdafaa hakkını tanırken, bu tür tek taraflı eylemlerin istikrarı bozabileceği uyarısında bulunuyor. Rusya ise İsrail'le koordinasyon içinde olduğunu ancak Suriye'nin egemenliğine saygı gösterilmesi gerektiğini vurguluyor. Bölgedeki İran varlığı, İsrail için kırmızı çizgi olmayı sürdürüyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, daha önce İran'ın Suriye'de kalıcı askeri varlık kurmasına izin vermeyeceklerini defalarca belirtmişti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme Türkiye'yi doğrudan ilgilendirmese de, Suriye'deki istikrarsızlığın derinleşmesi Ankara'nın güvenlik kaygılarını artırmaktadır. Türkiye, Suriye'nin toprak bütünlüğünü savunurken, İsrail-İran çatışmasının sınıra sıçramasından endişe ediyor. Ayrıca, Türkiye'nin İdlib ve Fırat'ın doğusundaki varlığı göz önüne alındığında, bölgedeki herhangi bir askeri hareketlilik Türk güçlerini de etkileyebilir. Ankara, bu tür eylemlerin Suriyeli mültecilerin geri dönüşünü zorlaştırdığı ve terör gruplarına yeni alan açtığı görüşündedir.
