İşgal altındaki Batı Şeria'da bir İsrail askeri ve silahlı yerleşimcilerin iki Filistinli gence yönelik vahşice saldırısı güvenlik kameralarına yansıdı. Olay, Nablus kenti yakınlarındaki Huwara kasabası yakınlarında meydana geldi. Görüntülerde, üniformalı bir İsrail askerinin, yüzleri maskeli yerleşimcilerle birlikte yerde yatan iki Filistinliyi defalarca tekmeleyip dövdüğü görülüyor. Saldırıda bir Filistinlinin kaburgalarının kırıldığı, diğerinin ise kafa travması geçirdiği bildirildi. Filistin Kızılayı ekipleri yaralılara ilk müdahaleyi olay yerinde yaparken, İsrail ordusundan henüz resmi bir açıklama gelmedi. İnsan hakları örgütleri saldırıyı kınarken, Birleşmiş Milletler de olayın araştırılması çağrısında bulundu.
Arka plan: Yerleşimci şiddeti artıyor
Batı Şeria'da son aylarda yerleşimci şiddetinde belirgin bir artış yaşanıyor. İsrail insan hakları örgütü B'Tselem'in verilerine göre, 2023 yılının ilk yarısında yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik saldırılarında yüzde 40 artış kaydedildi. Bu saldırılar genellikle İsrail ordusunun göz yummasıyla gerçekleşiyor. Uluslararası hukuka göre yasa dışı olan İsrail yerleşim birimleri, bölgede gerilimi sürekli canlı tutuyor. Huwara kasabası, özellikle sık sık yaşanan çatışmalarla biliniyor; geçen yıl bir Filistinlinin silahlı saldırısı sonucu iki yerleşimcinin öldürülmesinin ardından yerleşimciler, geniş çaplı bir yağma ve kundaklama eylemi düzenlemişti.
Olayın görüntüleri sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. İsrailli aktivistler, askerin ve yerleşimcilerin yargı önüne çıkarılması için gösteriler düzenledi. Ancak geçmiş deneyimler, bu tür saldırılarda askerlerin genellikle hafif cezalar aldığını veya hiç ceza almadığını gösteriyor. Filistin yönetimi, saldırıyı kınayarak uluslararası topluma İsrail'i durdurma çağrısı yaptı.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu olay, İsrail-Filistin çatışmasının kronikleşmiş bir yönünü bir kez daha gün yüzüne çıkarıyor: Yerleşimci şiddeti karşısında İsrail ordusunun ya seyirci kalması ya da aktif rol alması. ABD ve Avrupa Birliği, yerleşimci şiddetini kınamakla birlikte, İsrail'e karşı somut yaptırım uygulamaktan kaçınıyor. Bölgedeki diğer aktörlerden İran ve Hizbullah, olayı İsrail'in bir terör eylemi olarak nitelendirirken, Ürdün ve Mısır itidalli bir duruş sergiliyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin konuyla ilgili bir toplantı yapması bekleniyor ancak ABD'nin vetosu nedeniyle bağlayıcı bir karar çıkması zor görünüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği geleneksel destek doğrultusunda bu tür saldırıları kınamakta ve İsrail'i uluslararası hukuka uymaya çağırmaktadır. Olay, Ankara'nın Doğu Kudüs ve Batı Şeria'daki gelişmeleri yakından izlediğini göstermektedir. Türkiye'nin bölgedeki nüfuzu, Filistin yönetimiyle ilişkileri ve İsrail ile son dönemdeki normalleşme çabaları göz önüne alındığında, bu tür şiddet olayları Ankara'nın diplomatik dengelerini sınamaktadır. Ayrıca, yerleşimci şiddetinin artması, bölgesel istikrarsızlığı derinleştirerek Türkiye'nin Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'daki çıkarlarını da etkileyebilir. Bu bağlamda, Türkiye'nin hem insani hem de stratejik gerekçelerle Filistinli sivillerin korunması yönündeki uluslararası girişimleri desteklemesi beklenir.
