İsrail Maliye Bakanı ve güvenlik kabinesinin aşırı sağcı üyesi Bezalel Smotrich, ülkesinin ABD ile İran arasındaki müzakerelerin bir parçası olmadığını ve İsrail ordusunun Lübnan'daki saldırılarını Hizbullah tamamen dağılana kadar sürdüreceğini açıkladı. Smotrich, Hizbullah'ın sadece silahsızlandırılmasının yeterli olmadığını, örgütün tamamen ortadan kaldırılması gerektiğini vurguladı. Bu açıklamalar, bölgede tansiyonun yüksek olduğu bir dönemde geldi.
Gelişmenin arka planı
Smotrich, Perşembe günü yaptığı yazılı açıklamada, İsrail'in ABD ile İran arasındaki görüşmelere dahil edilmediğini belirtti. Ancak bunun, İsrail'in ulusal güvenlik çıkarlarını koruma ve Lübnan'daki askeri operasyonları durdurma anlamına gelmediğini ifade etti. Bakan, "Hizbullah sadece silahsızlandırılmamalı, tamamen dağıtılmalıdır. Lübnan'daki operasyonlarımız bu hedefe ulaşana kadar devam edecek" dedi. Smotrich, uzun süredir İran'a karşı sert bir tutum sergileyen ve Batı Şeria'daki yerleşimleri genişletme politikasını savunan bir isim olarak biliniyor.
İsrail ordusu, 7 Ekim 2023'te Hamas'ın saldırısının ardından Gazze Şeridi'nde başlattığı yoğun bombardımanı sürdürürken, aynı zamanda Lübnan sınırında Hizbullah ile çatışmalar da kızışmış durumda. Hizbullah, İsrail'in kuzeyine roket ve füze saldırıları düzenlerken, İsrail de hava saldırılarıyla karşılık veriyor. Smotrich'in açıklamaları, ateşkes çağrılarına rağmen İsrail'in askeri operasyonları genişletme niyetinde olduğunu gösteriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Smotrich'in sözleri, ABD'nin İran ile nükleer program konusunda dolaylı müzakereler yürüttüğü bir dönemde geldi. ABD, İran'ın nükleer silah geliştirme kapasitesini sınırlamayı hedeflerken, İsrail ise anlaşmanın kendisini kapsamamasından endişeli. İsrail, İran'ın nükleer tehdidine karşı kendi askeri seçeneklerini masada tutmak istiyor.
Bölgesel olarak, Lübnan'daki çatışmalar ülkeyi yeni bir iç savaşın eşiğine getirmiş durumda. Hizbullah'ın silahlı kanadı, İsrail'e karşı direnişini sürdürürken, Lübnan hükümeti uluslararası toplumdan yardım çağrısı yapıyor. İsrail'in Lübnan'daki operasyonları, sivil kayıplara ve altyapı tahribatına yol açarken, bölgede daha geniş bir savaş riskini artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin bölgesel istikrar politikalarını doğrudan etkileyebilir. Türkiye, Hizbullah'ı terör örgütü olarak kabul etmemekle birlikte, Lübnan'ın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini desteklemektedir. İsrail'in Lübnan'a yönelik operasyonları, Türkiye'nin Arap dünyasıyla ilişkilerinde hassas bir denge kurmasını gerektiriyor. Ayrıca, ABD-İran görüşmelerinin dışında kalmak, İsrail'in bölgede yalnızlaşmasına yol açabilir ve Türkiye'nin arabuluculuk rolünü güçlendirebilir. Türkiye, hem İran hem de İsrail ile dengeli ilişkiler sürdürerek, Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'da istikrarı korumaya çalışacaktır.
