İspanya'da Nisan ayında uygulamaya konulan kapsamlı kaçak göçmen yasallaştırma programına, 1 milyondan fazla belgesiz göçmen başvuruda bulundu. Ülke genelinde büyük ilgi gören program, hak sahiplerine yasal çalışma ve oturma hakkı tanıyor. Program için başvuru süresi Salı günü sona eriyor.
Programın arka planı ve kapsamı
İspanya hükümeti, Nisan 2024'te duyurduğu bu düzenlemeyle, ülkede kayıt dışı yaşayan yüz binlerce göçmene yasal statü kazanma fırsatı sundu. Programa başvurabilmek için belirli şartlar aranıyor: En az iki yıldır İspanya'da bulunmak, sabıka kaydının olmaması ve belirli bir süre çalışmış olmak gibi kriterler öne çıkıyor. Yetkililer, başvuru sayısının beklentilerin çok üzerinde olduğunu, bunun da İspanya'daki kayıt dışı göçmen nüfusunun tahminlerden daha büyük olduğunu gösterdiğini belirtiyor.
Programın amacı, göçmenlerin iş gücü piyasasına entegrasyonunu kolaylaştırmak, sosyal güvenlik sistemine kayıtlarını sağlamak ve kayıt dışı ekonominin boyutlarını azaltmak. İspanya ekonomisi son yıllarda tarım, inşaat ve hizmet sektörlerinde yoğun göçmen işgücüne bağımlı hale gelmişti.
Bölgesel ve küresel boyut: Avrupa'da göç politikaları
İspanya'nın bu adımı, Avrupa genelinde göç politikalarına ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi. Bazı AB ülkeleri daha sıkı sınır kontrolleri ve geri gönderme anlaşmalarına yönelirken, İspanya düzenli göç yollarını teşvik eden bir model izliyor. Özellikle Akdeniz üzerinden gelen düzensiz göç dalgasıyla başa çıkmakta zorlanan Güney Avrupa ülkeleri, bu tür yasallaştırma programlarının göçmen kaçakçılığını azaltabileceğini savunuyor.
Bununla birlikte, programın başarısı Avrupa Komisyonu tarafından da yakından izleniyor. Uzmanlar, bu tür kitlesel yasallaştırmaların entegrasyon politikalarıyla desteklenmesi gerektiğini, aksi halde kayıt dışı istihdamın farklı biçimlerde devam edebileceğini vurguluyor. İspanya'da başvuru sayısının milyonu aşması, diğer AB ülkelerinde de benzer programların gündeme gelmesine yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, benzer bir göç yüküyle karşı karşıya olmasa da, özellikle Suriyeli mültecilerin hukuki statüsü konusunda İspanya'nın deneyiminden çıkarımlar yapabilir. Türkiye'de 3,5 milyondan fazla Suriyeli geçici koruma statüsünde bulunuyor. İspanya'nın entegrasyon odaklı modeli, uzun vadede Türkiye'nin de sığınmacı entegrasyonu politikalarında referans alabileceği bir örnek teşkil ediyor. Ayrıca, Avrupa'da göçmen yasallaştırması yönündeki bu tür adımlar, Türkiye-AB ilişkilerinde göç konusunda yeni bir diyalog zemini oluşturabilir.
