İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Birleşik Krallık ile Cebelitarık konusunda varılan anlaşmayı 'tarihi' olarak nitelendirerek, iki ülke arasında yeni bir dönemin başladığını duyurdu. Anlaşma, İspanya'nın Cebelitarık'ın liman ve havalimanında Schengen yetkilerini kullanmasını öngörüyor. Bu düzenleme, Brexit sonrası Cebelitarık'ın AB ile ilişkilerini netleştirirken, bölgedeki hareketliliği de kolaylaştıracak.
Anlaşmanın ayrıntıları
Sanchez, Madrid'de düzenlediği basın toplantısında, anlaşmanın Cebelitarık'ın statüsünü korurken, İspanya'ya sınır kontrolü konusunda önemli yetkiler verdiğini belirtti. Buna göre, İspanyol polisi Cebelitarık liman ve havalimanında Schengen bölgesine giriş-çıkışları denetleyecek. Bu, İngiliz kontrolündeki bölgede İspanyol yetkililerin varlığını artıran bir adım olarak değerlendiriliyor. Anlaşma ayrıca, Cebelitarık ile İspanya arasındaki sınır geçişlerini kolaylaştıracak ve bölge ekonomisine katkı sağlayacak.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Cebelitarık, 1704 yılından bu yana İngiliz kontrolünde ve İspanya ile Birleşik Krallık arasında uzun süredir bir anlaşmazlık konusu. Brexit sonrası Cebelitarık'ın AB ile ilişkileri belirsizliğini koruyordu. Yeni anlaşma, bu belirsizliği giderirken, İngiltere'nin AB ile ilişkilerinde de önemli bir kilometre taşı olarak görülüyor. Anlaşma, özellikle Schengen bölgesinin sınırlarını genişletmesi açısından dikkat çekiyor. Uzmanlar, bu düzenlemenin diğer anlaşmazlık bölgeleri için de örnek teşkil edebileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Schengen bölgesiyle ilişkilerini geliştirmeye çalışırken, bu anlaşma AB'nin üçüncü ülkelerle esnek düzenlemeler yapabileceğini gösteriyor. Cebelitarık modeli, Türkiye'nin vize serbestisi müzakerelerinde referans alabileceği bir örnek olabilir. Ancak, anlaşmanın İspanya-İngiltere ilişkilerindeki özel bağlamı, Türkiye için doğrudan bir emsal oluşturmuyor. Bölgesel düzeyde, anlaşma Akdeniz'de işbirliğini artırabilir ve Türkiye'nin de dahil olduğu bölgesel dinamikleri etkileyebilir.