Britanya sularında deniz suyu sıcaklıklarının artması, ahtapot gibi sıcak seven deniz canlılarının bölgeye akın etmesine yol açıyor. Ancak aynı ısınma, soğuk sulara bağımlı bazı balık türlerinin kuzeye göç etmesine neden olarak ekosistem dengesini bozuyor. Bilim insanları, bu değişimin Britanya balıkçılığı ve deniz biyolojik çeşitliliği üzerinde kalıcı etkiler yaratabilecei uyarısında bulunuyor.
Deniz Isınması ve Türlerin Göçü
Son yıllarda Kuzey Atlantik ve Kuzey Denizi'nde ölçülen deniz yüzeyi sıcaklıkları, uzun vadeli ortalamaların belirgin şekilde üzerinde seyrediyor. Britanya Deniz Biyolojisi Derneği (MBA) ve diğer araştırma kurumlarının verilerine göre, 2023 yılı Kuzey Denizi'nde kaydedilen en sıcak yıllardan biri oldu. Bu ısınma, normalde Akdeniz ve Portekiz kıyılarında yaygın olan ahtapot türlerinin (Octopus vulgaris) Britanya'nın güneybatı sularında daha sık görülmesine olanak tanıyor. Balıkçılar, özellikle Cornwall ve Devon kıyılarında ağlarına takılan ahtapot sayısında artış olduğunu bildiriyor.
Öte yandan, soğuk suseven türler olan morina (Gadus morhua) ve mezgit (Melanogrammus aeglefinus) gibi ekonomik değeri yüksek balıklar, ısınan suları terk ederek daha kuzeydeki İskoçya ve Norveç sularına yöneliyor. Bu durum, Britanya'nın geleneksel balıkçılık filosunu olumsuz etkiliyor; çünkü bu türler, ülkenin en önemli ihraç ürünleri arasında yer alıyor.
Ekosistem ve Ekonomik Yansımalar
Ahtapot gibi yeni türlerin bölgeye girmesi, besin zincirinde rekabeti artırıyor. Ahtapotlar, yengeç ve deniz tarakları gibi kabuklularla besleniyor; bu da yerel kabuklu stoklarını baskılayabilir. Ayrıca, ahtapotların avcılığı henüz Britanya'da düzenli bir balıkçılık dalı haline gelmediği için, bu türün ekonomik potansiyeli belirsiz. Bilim insanları, sürdürülebilir bir av stratejisi geliştirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Deniz ısınmasının bir diğer sonucu da zararlı alg patlamaları ve oksijen seviyesindeki düşüş. Bu durum, hem balıkçılık hem de turizm açısından risk oluşturuyor. Britanya hükümeti, 2021'de yürürlüğe giren Denizcilik ve Kıyı Erişimi Yasası kapsamında deniz koruma alanlarını genişletmeyi planlıyor; ancak iklim değişikliğinin hızı, bu önlemlerin yeterliliğini tartışmaya açıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Akdeniz ve Ege Denizi'nde de benzer bir ısınma söz konusu. Türkiye sularında ahtapot popülasyonu zaten yaygın; ancak sıcaklık artışı, bu türün Karadeniz'e doğru yayılmasına neden olabilir. Bu durum, Karadeniz'deki hamsi ve istavrit gibi türlerin stoklarını baskılayarak Türk balıkçılığını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, göçmen türlerin artması, balıkçılık yönetimi ve deniz koruma politikalarında yeni düzenlemeleri gerektirebilir. Türkiye, iklim değişikliğinin deniz ekosistemleri üzerindeki etkilerini izlemek ve uyum stratejileri geliştirmek durumunda.
