İsrail işgali altındaki Batı Şeria'da dün gece saatlerinde yaşanan bir saldırıda, radikal Yahudi yerleşimciler iki ayrı camiyi ateşe verdi. Filistinli yetkililerin verdiği bilgiye göre, saldırılar önceden planlanmış ve koordineli bir şekilde gerçekleştirildi. Olay yerine gelen Filistin sivil savunma ekipleri, yangınları kontrol altına almak için yoğun çaba sarf ederken, camilerde büyük maddi hasar meydana geldiği bildirildi. Saldırıda ölen ya da yaralanan olmazken, bölge halkı büyük bir korku ve öfke içinde.
Gelişmenin arka planı
Batı Şeria'nın kuzeyindeki Nablus kentine bağlı iki köyde meydana gelen saldırılarda, yerleşimcilerin camilere molotofkokteyli attığı ve ardından binaların duvarlarına İbranice yazılar yazdığı öğrenildi. Filistin resmi ajansı WAFA'nın haberine göre, saldırganlar ayrıca camilerin içindeki Kur'an-ı Kerim nüshalarına da zarar verdi. İsrail ordusu bölgeye takviye güç gönderirken, olayla ilgili soruşturma başlatıldığı açıklandı. Ancak Filistin yönetimi, İsrail güçlerinin yerleşimcileri durdurmak için yeterli önlem almadığını ve bu tür saldırıların sistematik bir şekilde arttığını belirtti. Birleşmiş Milletler'in bölgedeki koordinasyon ofisi, son aylarda Batı Şeria'da yerleşimci şiddetinin yüzde 50 oranında arttığına dikkat çekiyor.
Saldırıya uğrayan camilerden biri, tarihi bir Osmanlı yapısı olan ve 16. yüzyıldan kalma El-Hadra Camii olarak tanımlanırken, diğerinin ise 2000'li yıllarda inşa edilen daha yeni bir yapı olduğu belirtildi. Her iki cami de köy meydanında yer alıyor ve bölge sakinleri tarafından yoğun olarak kullanılıyor. Filistin Vakıflar Bakanlığı, camilerin onarımı için uluslararası yardım çağrısında bulundu.
Olayın hemen ardından Ramallah'ta bulunan Filistin Başbakanı Muhammed Iştiye, yaptığı açıklamada "Bu, İsrail işgalinin ve aşırılık yanlısı yerleşimcilerin Filistin halkına karşı yürüttüğü sistematik terörün bir parçasıdır" dedi. Iştiye ayrıca, uluslararası toplumu İsrail üzerinde baskı kurmaya çağırdı.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu saldırı, sadece Filistin-İsrail çatışmasının değil, aynı zamanda bölgesel istikrarın da bir sınavı niteliğinde. İsrail'deki aşırı sağcı hükümetin yerleşim politikalarını genişletmesi, Batı Şeria'da her geçen gün artan bir şiddet sarmalına yol açıyor. Sadece bu yıl içinde yüzlerce Filistinli, İsrail askerleri ve yerleşimcilerin saldırılarında hayatını kaybetti. BM verilerine göre, 2023'te Batı Şeria'da öldürülen Filistin sayısı son 20 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
ABD ve Avrupa Birliği gibi uluslararası aktörler, yerleşimci şiddetini kınamakla birlikte, İsrail'e karşı somut yaptırımlar uygulamaktan kaçınıyor. Bu durum, Filistin yönetiminin uluslararası hukuku işletme konusundaki güvenini sarsıyor. Öte yandan, İran ve Hizbullah gibi bölgesel güçler, bu tür olayları kullanarak Filistin davası üzerinden nüfuz alanlarını genişletmeye çalışıyor. Suudi Arabistan'ın İsrail ile normalleşme görüşmeleri ise bu tür saldırıların gölgesinde sekteye uğrayabilir.
Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerini savaş suçu kapsamında değerlendirme süreci devam ederken, bu tür saldırılar hem hukuki hem de siyasi anlamda yeni bir boyut kazanıyor. UCM Başsavcısı Kerim Han, daha önce yaptığı açıklamada, yerleşimci şiddetini de kapsayan soruşturmaların sürdüğünü belirtmişti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği tarihsel destek ve Kudüs'ün statüsüne yönelik hassasiyeti nedeniyle bu tür saldırıları yakından takip etmektedir. Ankara, İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşimci şiddetini daha önce de kınamış ve uluslararası topluma Filistinlileri koruma çağrısı yapmıştır. Bu olay, Türkiye'nin İsrail'le son dönemdeki normalleşme çabalarını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, bölgedeki gerginlik, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji projeleri ve bölgesel güvenlik işbirlikleri açısından da risk oluşturmaktadır. Türkiye, bu tür gelişmeler karşısında hem diplomatik hem de insani yardım kanallarını kullanarak Filistin yönetimiyle ilişkilerini güçlendirebilir.
