Birleşik Krallık'ta Brexit sonrası dönemde bir başbakan daha gidiyor. İşçi Partisi lideri Keir Starmer, partiyi bir sonraki genel seçime götüremeyecek kadar popüler olmadığını kabul ederek istifa etti. Starmer, iki yıl önce partiyi aşırı solun lideri Jeremy Corbyn'den devraldıktan sonra büyük bir zafer kazanmıştı. Ancak son dönemdeki anketler, Starmer'ın halk nezdindeki desteğinin hızla eridiğini ve partinin aşırı sağın yükselişi karşısında çaresiz kaldığını gösteriyordu. Starmer'ın yerine, İşçi Partisi'nin reformist kanadının önde gelen isimlerinden, Greater Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham'ın geçmesi bekleniyor. Burnham, partiyi birleştirme ve seçmen tabanını genişletme vaadiyle öne çıkıyor.
Arka plan: Brexit sonrası çalkantılı dönem
Birleşik Krallık, 2016'daki Brexit referandumunun ardından siyasi istikrarsızlıkla boğuşuyor. Muhafazakar Parti içinde yaşanan liderlik değişikliklerinin ardından İşçi Partisi de benzer bir süreçten geçiyor. Starmer, Brexit sürecinde net bir pozisyon alamamakla ve parti içi muhalefeti yönetememekle eleştiriliyordu. Özellikle son yerel seçimlerde aşırı sağcı Britain First ve Reform UK gibi partilerin oy oranlarını artırması, İşçi Partisi'ni alarm durumuna geçirdi.
Burnham, merkez sol bir çizgi izlemesi ve popülist söylemlerden uzak durmasıyla biliniyor. Manchester'da belediye başkanlığı döneminde ulaşım, sağlık ve konut alanlarında gerçekleştirdiği reformlarla takdir topladı. Parti içinde, Burnham'ın Corbyn'in izinden gitmeyen, pragmatik bir lider olarak İşçi Partisi'ni yeniden iktidara taşıyabileceği konuşuluyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İngiltere'de aşırı sağın yükselişi, Avrupa genelinde benzer bir eğilimin parçası. Almanya, Fransa, İtalya ve İspanya'da aşırı sağ partiler, göçmen karşıtlığı ve ulusal egemenlik söylemleriyle oy oranlarını artırıyor. Burnham'ın İşçi Partisi liderliğine gelmesi, Avrupa'daki sosyal demokrat partiler için bir umut ışığı olabilir. Ancak aşırı sağ dalgasına karşı koymak için Burnham'ın net bir ekonomik ve sosyal politika çerçevesi sunması gerekiyor.
Küresel ölçekte, İngiltere'deki bu değişim, Batı demokrasilerinde ana akım siyasetin zor durumda olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor. Brexit sonrası İngiltere'nin AB ile ilişkileri, İskoçya'nın bağımsızlık talepleri ve Kuzey İrlanda protokolü gibi sorunlar, yeni liderin öncelikli gündem maddeleri arasında yer alacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Birleşik Krallık'ta İşçi Partisi liderliğindeki bu değişim, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de, küresel siyasi dalgalanmaların bir yansıması olarak dikkat çekiyor. İngiltere'de aşırı sağın yükselmesi, Avrupa genelinde Türkiye karşıtı söylemlerin güçlenmesine neden olabilir. Özellikle göçmen karşıtı politikaların yaygınlaşması, Türk vatandaşlarının Avrupa'da karşılaştığı zorlukları artırabilir. Ayrıca, İngiltere ile Türkiye arasındaki ticari ilişkiler, Brexit sonrası imzalanan serbest ticaret anlaşması çerçevesinde devam etmektedir; yeni hükümetin bu anlaşmaya yaklaşımı takip edilmelidir.
