İrlanda'da son haftalarda Dublin yakınlarında meydana gelen iki kafa kafaya çarpışmanın ardından polis şefi, bazı gençlerin 'sosyal medya beğenileri' için otoyollarda ters yönde araç kullandığını açıkladı. Dublin'deki Connolly Karakolu'nda düzenlenen basın toplantısında konuşan İrlanda Polis Teşkilatı (Garda Síochána) Başkomiseri Drew Harris, bu tehlikeli eylemlerin ölümle sonuçlanabileceğini ve ailelerin acı çektiğini vurguladı. Harris, 'Bu tür davranışlar sadece sürücünün değil, masum yolcuların da hayatını riske atıyor. Sosyal medyada beğeni almak için hayatınızı tehlikeye atmanın hiçbir mazereti olamaz' dedi.
Olayların Arka Planı ve Artan Vaka Sayısı
Son iki hafta içinde Dublin'in kuzeyindeki M1 otoyolu ile doğusundaki M50 otoyolunda iki ayrı kafa kafaya çarpışma yaşandı. İlk kaza, 3 Ağustos'ta M1'de meydana geldi ve 19 yaşındaki bir sürücü ile 21 yaşındaki yolcusu hayatını kaybetti. İkinci kaza ise 12 Ağustos'ta M50'de gerçekleşti ve 22 yaşındaki bir sürücü ile 18 yaşındaki yolcusu ağır yaralandı. Polis, kazaların ardından yaptığı incelemelerde sürücülerin ters yönde ve yüksek hızda ilerlediğini tespit etti. Olay yerlerinde cep telefonu kayıtları incelendiğinde, sürücülerin sosyal medya hesaplarında canlı yayın yaptığı veya video çektiği belirlendi.
Garda trafik birimi, son bir yıl içinde benzer şekilde ters yönde araç kullanma vakalarının yüzde 40 arttığını açıkladı. Kayıtlara göre yalnızca 2023 yılında Dublin bölgesinde 15 ayrı ters yön olayı rapor edildi. Bu vakaların çoğunluğunu 18-25 yaş arası gençler oluşturuyor. Emniyet yetkilileri, sosyal medya platformlarında 'ters yön akımı' adı altında yayılan ve gençlerin birbirini cesaretlendirdiği içeriklerin bu artışta etkili olduğunu düşünüyor. Bir polis sözcüsü, 'Bu akım adeta bir yarışa dönüşmüş durumda; gençler kim daha tehlikeli video çekerse o daha fazla takipçi kazanıyor' ifadelerini kullandı.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Sosyal Medya ve Trafik Güvenliği
İrlanda'daki bu durum, dünya genelinde sosyal medya kaynaklı trafik kazalarına yönelik artan endişeleri yeniden gündeme getirdi. Benzer vakalara ABD'de 'expressway challenge', Avustralya'da ise 'wrong-way driving' adı altında rastlanıyor. Uzmanlar, sosyal medya platformlarının bu tür içerikleri hızla kaldırması gerektiğini, aksi halde gençlerin ölüme davetiye çıkardığını belirtiyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, trafik kazaları dünya genelinde 15-29 yaş arası gençlerin bir numaralı ölüm nedeni. İrlanda'da ise bu yaş grubundaki ölümlerin yüzde 15'i motosiklet ya da araç kazalarından kaynaklanıyor.
İrlanda hükümeti, bu tür olayların önüne geçmek için cezaları artırma kararı aldı. Yeni düzenlemeyle ters yönde araç kullananlara verilen para cezası 2.000 Euro'ya yükseltilirken, ehliyetine 6 ay el konulacak. Ayrıca sosyal medya platformlarından, tehlikeyi özendiren içeriklerin 24 saat içinde kaldırılması istenecek. İrlanda Ulaştırma Bakanı yerel basına yaptığı açıklamada, 'Bu içeriklerin yayılması bir tür terör estetiği haline geldi; gençlerimizi bu dijital tehlikeden korumalıyız' dedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de özellikle motosikletli gençler arasında sosyal medyada 'ters şerit' veya 'reverse' videoları popülerlik kazanıyor. İstanbul ve Ankara'daki bazı ana arterlerde bu tür tehlikeli sürüşlerin görüntülendiği biliniyor. İrlanda'daki olaylar, Türkiye'de bu tür davranışların önlenmesine yönelik caydırıcı cezaların artırılması ve sosyal medya platformlarıyla iş birliği yapılması gerektiğini gösteriyor. Trafik denetimlerinin güçlendirilmesi ve ailelere yönelik farkındalık eğitimleri bu konuda kritik önem taşıyor.
