İrlanda Meclisi, Salı günü kabul ettiği bir yasa ile işgal altındaki Filistin topraklarında bulunan İsrail yerleşimlerinden yapılan ithalatı yasakladı. Dublin yönetimi, bu adımla Avrupa'da söz konusu yerleşimlere karşı en sert ticari önlemleri alan ülkelerden biri haline geldi. Yasa, belirli İsrail yerleşimlerinden gelen malların İrlanda'ya girişini engellemeyi hedefliyor.
Gelişmenin arka planı
İrlanda, uzun süredir Filistin davasına verdiği destekle biliniyor. Ülke, 1980 yılında Filistin Devleti'ni tanıyan ilk Avrupa Birliği üyesi olmuştu. Yeni yasa, İrlanda Dışişleri Bakanı Simon Coveney tarafından desteklenen ve senatör Frances Black tarafından önerilen bir yasa tasarısının mecliste oylanmasıyla kabul edildi.
Yasa metninde, işgal altındaki topraklarda faaliyet gösteren İsrail yerleşimlerinin uluslararası hukuku ihlal ettiği ve bu yerleşimlerden yapılan ticaretin bu ihlallere ortaklık anlamına geldiği vurgulanıyor. Yasaya göre, ihlal eden şirketler veya bireyler para cezası veya beş yıla kadar hapis cezası ile karşı karşıya kalabilecek.
Bölgesel ve küresel boyut
İrlanda'nın bu hamlesi, Avrupa Birliği içinde İsrail yerleşimlerine yönelik yaptırımları artırma eğiliminin bir parçası olarak değerlendiriliyor. AB, daha önce yerleşimlerden gelen ürünlerin etiketlenmesini zorunlu kılmıştı ancak henüz tam bir yasak getirmemişti. İrlanda'nın bu adımı, diğer AB ülkelerinde benzer yasaların çıkarılmasına öncülük edebilir.
İsrail hükümeti ise yasayı kınayarak "anti-İsrail" olarak nitelendirdi. İsrail Dışişleri Bakanlığı, konunun Dünya Ticaret Örgütü'ne taşınabileceği sinyalini verdi. Filistin yönetimi ise İrlanda'nın kararını memnuniyetle karşılayarak, uluslararası toplumun İsrail yerleşimlerine karşı daha somut adımlar atması gerektiğini belirtti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail-Filistin sorununda tarihsel olarak Filistin davasını desteklemiş ve işgal altındaki topraklardaki yerleşimleri uluslararası hukuka aykırı olarak nitelendirmiştir. İrlanda'nın bu yasası, Türkiye'nin savunduğu pozisyonla uyumlu olup, uluslararası alanda İsrail yerleşimlerine karşı ekonomik yaptırımların meşruiyetini güçlendirmektedir. Ancak Türkiye'nin kendisi de benzer bir yasayı hayata geçirip geçirmeyeceği belirsizdir, zira Türkiye ile İsrail arasındaki ticari ilişkiler son yıllarda dalgalı bir seyir izlemiştir. Bu gelişme, Filistin meselesinde uluslararası hukukun üstünlüğünü vurgulayan ülkelerin sayısının arttığını göstermesi açısından da önemlidir.
