İran'ın güney ve batısındaki kritik şehirleri hedef alan ABD hava saldırılarının ardından bölgede incelemeler sürerken, İranlı bir doktor hastanelerin hedef alındığını ve bir çocuk kanser hastanesinin ciddi şekilde hasar gördüğünü açıkladı. Saldırılar, Tahran'ın nükleer programı ve bölgesel milis güçlerine verdiği destek nedeniyle ABD ile İran arasında haftalardır süren gerilimin doruk noktasına ulaştığı bir dönemde gerçekleşti. İran devlet televizyonu, saldırılarda en az 10 kişinin öldüğünü, 40'tan fazla kişinin yaralandığını duyurdu.
Saldırıların odak noktası: Güney ve batı şehirleri
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) tarafından yapılan açıklamada, saldırıların İran'ın Şiraz ve Ahvaz kentlerindeki askeri tesislere ve devrim muhafızlarına ait lojistik merkezlere yönelik olduğu belirtildi. Ancak İranlı yetkililer, sivil hedeflerin de vurulduğunu iddia ediyor. Şiraz'daki Namazi Hastanesi'nde görevli bir doktor, hastanenin çocuk onkoloji bölümünün isabet aldığını ve 3 çocuk hastanın hayatını kaybettiğini söyledi. İran Kızılayı, bölgeye sevk edilen yardım ekiplerinin hasar tespit çalışmalarına devam ettiğini bildirdi. Öte yandan, saldırıların İran'ın enerji altyapısını da etkilediği, Abadan petrol rafinerisi çevresinde patlamalar duyulduğu aktarıldı.
Uzmanlar, ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine yönelik bir saldırıdan kaçınmakla birlikte, devrim muhafızlarının konvansiyonel gücünü ve bölgesel milis ağını hedef aldığını belirtiyor. Ancak sivil kayıpların artması, uluslararası toplumdan tepkilere yol açıyor. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Ofisi, sivil hedeflerin vurulmasının uluslararası insancıl hukukun açık ihlali olduğunu vurguladı.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Saldırılar, Ortadoğu'da zaten kırılgan olan dengeleri altüst etme potansiyeli taşıyor. İran Dışişleri Bakanı, saldırılara "orantılı bir yanıt" verileceğini duyurdu. Körfez ülkeleri endişelerini dile getirirken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri taraflara itidal çağrısı yaptı. Avrupa Birliği, acil bir ateşkes sağlanması için diplomatik temaslarını hızlandırdığını açıkladı. Rusya ise BM Güvenlik Konseyi'ni acil toplantıya çağırdı. Küresel piyasalarda petrol fiyatları yüzde 5'in üzerinde yükselirken, uluslararası havayolu şirketleri İran hava sahasını kullanmayı durdurdu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran ile ABD arasında yaşanan bu gerilimin doğrudan etkisini hissedecek ülkelerin başında geliyor. Saldırılar sonrası Irak ve Suriye'deki İran destekli grupların hareketlenmesi, Türkiye'nin sınır güvenliğini tehdit edebilir. Ayrıca, Tahran yönetiminin olası bir misillemesi, özellikle Basra Körfezi'ndeki enerji nakil hatlarını tehdit ederek Türkiye'nin enerji arz güvenliğini riske atabilir. Türk diplomatik misyonları, bölgedeki vatandaşlarını uyarırken, Ankara'nın her iki tarafla da diyaloğu sürdürme ve çatışmanın yayılmasını engelleme yönünde adımlar atması bekleniyor.
