İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun İran’ı bölgesel istikrarsızlığın kaynağı olarak gösteren son açıklamalarını kesin bir dille reddetti. Bekayi, yaptığı yazılı açıklamada, “Bu tür asılsız ithamlar, ABD’nin Ortadoğu’daki yıkıcı politikalarını örtbas etme çabasından başka bir şey değildir” ifadelerini kullandı. Rubio, dün düzenlediği basın toplantısında, İran’ın bölgedeki milis gruplar aracılığıyla istikrarı bozduğunu ve nükleer programının uluslararası güvenliği tehdit ettiğini öne sürmüştü. Tahran yönetimi ise bu suçlamaları, ABD’nin bölgedeki askeri varlığı ve İsrail’e verdiği destekle ilişkilendirerek karşılık verdi.
Gelişmenin Arka Planı
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, göreve gelmesinin ardından İran’a yönelik sert söylemini sürdürürken, son olarak Tahran’ın Yemen’deki Husiler, Lübnan’daki Hizbullah ve Suriye’deki bazı gruplar aracılığıyla istikrarsızlık yarattığını iddia etti. Rubio, ayrıca İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerine dikkat çekerek, uluslararası toplumu Tahran’a karşı daha kararlı bir tutum almaya çağırdı. İran Dışişleri Sözcüsü Bekayi ise, “ABD’nin bölgedeki askeri müdahaleleri ve İsrail’e koşulsuz desteği asıl istikrarsızlık kaynağıdır” dedi. İran ayrıca, nükleer programının tamamen barışçıl olduğunu ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetimleri altında yürütüldüğünü vurguladı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu söz düellosu, ABD ile İran arasında yeniden tırmanan gerginliğin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Özellikle Yemen’deki Husilerin Kızıldeniz’de ticari gemilere yönelik saldırıları ve İran’ın bu gruba desteği, uluslararası deniz ticaretini tehdit eder hale geldi. ABD, İran’ı bu saldırıları durdurmaya çağırırken, Tahran ise Yemen’in egemenliğine saygı gösterilmesi gerektiğini savunuyor. Öte yandan, İran’ın nükleer programıyla ilgili müzakerelerin yeniden başlatılmasına yönelik çabalar da şimdilik sonuçsuz kalmış durumda. Uluslararası toplum, diplomasi yoluyla çözüm ararken, Rubio’nun açıklamaları ABD’nin İran’a karşı daha sert bir yol izleyebileceğine işaret ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran-ABD gerginliği, Türkiye’nin de yakından takip ettiği bir gelişme. Türkiye, İran’la hem komşuluk ilişkileri hem de ekonomik bağları nedeniyle gerginliğin tırmanmasını istemiyor. Özellikle enerji ithalatında İran’a bağımlı olan Türkiye, yaptırımların yeniden sıkılaşması halinde ekonomik zorluklarla karşılaşabilir. Aynı zamanda, Suriye ve Irak’taki istikrarsızlık, Türkiye’nin güvenlik çıkarlarını doğrudan etkilediği için Ankara, bölgesel aktörler arasında dengeli bir politika izlemeye çalışıyor. Bu bağlamda, iki ülke arasındaki gerilimin Türkiye’nin dış politika manevra alanını daraltabileceği değerlendiriliyor.
