İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, üç günlük Irak ziyaretinin ilk durağı olan Bağdat'ta Çarşamba günü yaptığı açıklamada, bölgedeki "yeni düzenin" güçlendirilmesinin önemine dikkat çekti. Galibaf'ın ziyareti, Irak'ın siyasi ve güvenlik açısından kritik bir dönemden geçtiği, aynı zamanda İran ile Batı arasındaki gerilimlerin tırmandığı bir sırada gerçekleşiyor. Ziyaretin, iki ülke arasındaki ekonomik ve güvenlik iş birliğini derinleştirme hedefini taşıdığı belirtiliyor.
Ziyaretin Arka Planı ve Ana Gündem
İran Meclis Başkanı Galibaf, beraberindeki üst düzey heyetle birlikte Bağdat'a ulaştığında, Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani ve Meclis Başkanı Muhsin el-Mendelavi ile bir araya geldi. Görüşmelerde, ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel gelişmeler, özellikle de Gazze'deki durum ve bunun bölgeye yansımaları ele alındı. Galibaf, görüşmelerin ardından yaptığı basın toplantısında, "Bölgede yeni bir düzen şekilleniyor. Bu düzen, işgal ve zulme karşı direniş üzerine inşa ediliyor. Biz bu yeni düzenin güçlenmesi için Irak ile iş birliğimizi artırmalıyız" ifadelerini kullandı.
Ziyaretin bir diğer önemli ayağını da Erbil'deki Kürdistan Bölgesel Yönetimi yetkilileriyle yapılacak görüşmeler oluşturuyor. Galibaf'ın, Irak'ın kuzeyindeki güvenlik durumu ve PKK ile mücadele konusunda da görüş alışverişinde bulunması bekleniyor. Özellikle son dönemde İran'ın Irak topraklarındaki İsrail hedeflerine yönelik füze saldırıları, iki ülke arasındaki gerginliklere neden olmuş; ancak taraflar diyaloğu sürdürme kararlılığı göstermişti.
Bölgesel Dengeler ve İran'ın Stratejik Hamleleri
İran'ın Irak ziyareti, bölgesel güç mücadelesinin yoğunlaştığı bir döneme denk geliyor. İsrail'in Gazze'deki operasyonları ve İran'ın bu operasyonlara karşı verdiği tepkiler, bölgede tansiyonu yükseltiyor. İran, Irak üzerinden Suriye'deki müttefiklerine ve Lübnan'daki Hizbullah'a lojistik destek sağlaması açısından stratejik bir öneme sahip. Bu nedenle Irak'taki siyasi ve güvenlik istikrarı, Tahran için hayati görülüyor.
Öte yandan ABD'nin Irak'taki askeri varlığını azaltma planları ve Irak hükümetinin bu konudaki tutumu, İran'ın bölgedeki etkisini artırabilir. Uzmanlar, Galibaf'ın ziyaretinin, Irak'ın ABD ile güvenlik anlaşması görüşmeleri sürerken Tahran'ın Bağdat üzerindeki nüfuzunu pekiştirme amacı taşıdığını yorumluyor. Ayrıca, İran'ın enerji ihracatı ve ticaret hacmi açısından Irak kritik bir pazar; bu nedenle ekonomik iş birliğinin güçlendirilmesi de ziyaretin öncelikleri arasında.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu ziyaret, Türkiye'nin komşuluk ilişkileri ve bölgesel politikaları açısından yakından izlenmesi gereken bir gelişme. İran'ın Irak üzerindeki nüfuzunun artması, Türkiye'nin Kuzey Irak'taki PKK ile mücadelesini doğrudan etkileyebilir. Ankara, Irak'ta istikrarın sağlanmasını desteklemekle birlikte, İran destekli milislerin güçlenmesinin bölgedeki dengeleri değiştirebileceği endişesini taşıyor. Ayrıca Türkiye, Irak'ın kuzeyindeki enerji kaynaklarının ihracatı konusunda Bağdat ve Erbil ile iş birliği yaparken, İran'ın bu süreçteki rolü de belirleyici olabilir. Bu nedenle ziyaretin sonuçları, Türkiye'nin hem güvenlik hem enerji politikaları açısından önem taşıyor.
