İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad, ABD'nin İran'a yönelik politikalarında müttefiklerinden beklediği desteği alamadığını belirterek, Washington'ın uluslararası arenada yalnız kaldığını savundu. Nikzad'ın bu açıklaması, İran nükleer anlaşmasının canlandırılmasına yönelik müzakerelerin tıkandığı ve Tahran'a yönelik yaptırımların sürdüğü bir dönemde geldi. Meclis Başkan Yardımcısı, ABD'nin baskı politikalarının sonuç vermediğini ve bölgesel dengelerin İran lehine değiştiğini öne sürdü.
ABD'nin İran Politikasında Yalnızlık İddiası
Ali Nikzad, yaptığı yazılı açıklamada, ABD'nin İran'a yönelik azami baskı politikasının uluslararası toplumda karşılık bulmadığını ifade etti. Nikzad'a göre, Avrupa ülkeleri ve bölgesel aktörler, Washington'ın sert tutumunu desteklemekte isteksiz davranıyor. Bu durum, ABD'nin İran konusunda istediği koalisyonu kuramamasına yol açıyor.
İranlı yetkili, ülkesinin nükleer programının barışçıl olduğunu yineledi ve Batı'nın İran'a yönelik suçlamalarının asılsız olduğunu savundu. Nikzad, ABD'nin yaptırımlar yoluyla İran halkını baskı altına almaya çalıştığını, ancak bu politikaların İran'ın direncini kıramadığını söyledi. İran Meclis Başkan Yardımcısı, ülkesinin bölgede istikrar ve güvenlik için çalıştığını, komşularıyla işbirliğini geliştirmeye devam edeceğini vurguladı.
Nikzad'ın açıklamaları, İran'ın son aylarda diplomasi trafiğini yoğunlaştırdığı bir döneme denk geliyor. Tahran, başta Çin ve Rusya olmak üzere Asya ülkeleriyle ilişkilerini güçlendirirken, Avrupa ile de nükleer anlaşma çerçevesinde diyalog kanallarını açık tutmaya çalışıyor. İran ayrıca Suudi Arabistan ile ilişkilerini normalleştirme sürecinde ilerleme kaydetti.
Nükleer Müzakereler ve Bölgesel Dengeler
İran ile dünya güçleri arasında 2015 yılında imzalanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı (JOCOA) kapsamında Tahran, nükleer programını sınırlamayı kabul etmişti. Ancak ABD'nin 2018'de anlaşmadan çekilmesi ve yaptırımları yeniden uygulamaya koymasıyla anlaşma fiilen askıya alındı. İran, ABD'nin yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle anlaşma kapsamındaki taahhütlerini kademeli olarak azalttı.
Viyana'da yürütülen müzakereler, anlaşmanın canlandırılması için yoğun çaba sarf edilmesine rağmen henüz somut bir sonuç üretmedi. Batılı ülkeler, İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini sürdürmesinden endişe duyarken, Tahran yaptırımların kaldırılmasını ve ABD'nin anlaşmaya dönmesini talep ediyor. İran Meclis Başkan Yardımcısı'nın açıklamaları, Tahran'ın müzakerelerde elini güçlendirmeye çalıştığı şeklinde yorumlanabilir.
Uzmanlar, ABD'nin İran konusunda müttefiklerini ikna etmekte zorlandığı görüşünü paylaşıyor. Avrupa Birliği ülkeleri, İran ile ticari ilişkilerini sürdürme eğiliminde ve ABD yaptırımlarının kendi şirketlerini etkilemesinden rahatsız. Ayrıca Çin ve Rusya, İran'a yönelik yaptırımlara karşı çıkarak Tahran ile ekonomik ve askeri işbirliklerini derinleştiriyor. Bu tablo, ABD'nin İran politikasında uluslararası destek bulmakta zorlandığına işaret ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran'ın ABD'nin müttefik desteğini kazanamadığı yönündeki açıklaması, Türkiye'nin İran ile ilişkilerini ve bölgesel dengeleri yakından ilgilendiriyor. Türkiye, ABD'nin İran'a yönelik tek taraflı yaptırımlarına karşı çıkmış ve komşusuyla ticari ilişkilerini sürdürmüş bir ülke. ABD'nin İran konusunda yalnız kalması, Türkiye'nin diplomatik manevra alanını genişletebilir. Ayrıca İran'ın Batı ile yaşadığı gerilim, Türkiye üzerinden yürütülen ticaret ve enerji hatlarını etkiliyor. Türkiye, bölgede istikrarın korunması ve nükleer anlaşmanın canlandırılması için çaba harcıyor. İran ile Suudi Arabistan arasındaki normalleşme süreci de Türkiye'nin bölgesel vizyonuyla örtüşüyor.
