İran Pazartesi günü İsrail'e yönelik saldırılarının sona erdiğini açıkladı ve Lübnan'a yönelik saldırıların devam etmesi halinde 'ezici' bir yanıt verileceği uyarısında bulundu. İran Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, 'Güney Lübnan ve Dahiya bölgesinde işgalci Zion rejimin vahşet ve saldırılarının ardından, İran gerekli savunma önlemlerini aldı ve İsrail'e yönelik askeri operasyonlarını sonlandırdı. Ancak İsrail, Lübnan'daki saldırılarına devam ederse, Tahran yönetimi 'ezici' bir karşılık verecektir' ifadeleri kullanıldı.
Artçı sarsıntılar ve diplomatik gelişmeler
İran'ın bu açıklaması, 1 Ekim'de İsrail'e yönelik balistik füze saldırısının ardından geldi. Saldırıda İsrail'in hava savunma sistemlerini aşmaya çalışan çok sayıda füze kullanıldığı ancak büyük hasar oluşmadığı belirtiliyor. Bu saldırı, İran'ın İsrail'in Gazze ve Lübnan'daki operasyonlarına misilleme olarak yaptığı en kapsamlı saldırılardan biriydi. Öte yandan, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bu hafta Lübnan ve Suriye'yi ziyaret ederek bölgesel gerilimi azaltma çabalarına katkı sağlamayı hedefliyor.
Bölgesel boyut: Lübnan ve ötesi
İran'ın uyarısı, özellikle Hizbullah'ın yoğun olarak bulunduğu Güney Lübnan ve Dahiya bölgelerine odaklanıyor. İsrail'in bu bölgelere yönelik hava saldırıları son bir haftada yoğunlaştı. Birleşmiş Milletler verilerine göre, çatışmalarda 150'den fazla sivil hayatını kaybetti ve binlerce kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı. ABD Başkanı Joe Biden, tarafları itidal çağrısında bulunurken, Fransa ve Birleşmiş Milletler de diplomatik girişimlerde bulunuyor.
Olası senaryolar
Analistler, İran'ın saldırılarını durdurmasının ardından asıl sorunun İsrail'in Lübnan'daki askeri varlığını sonlandırıp sonlandırmayacağı olduğunu belirtiyor. Eğer İsrail operasyonlarına devam ederse, İran'ın 'ezici yanıt' tehdidini gerçekleştirmesi halinde tüm bölgeyi etkileyebilecek geniş çaplı bir savaş riski ortaya çıkıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran-İsrail gerginliği ve Lübnan'daki çatışmalar, Türkiye'nin doğrudan sınır komşusu olmamakla birlikte Doğu Akdeniz ve Ortadoğu'daki jeopolitik dengeleri yakından ilgilendiriyor. Türkiye, İsrail ile ticari ilişkilerini sürdürürken, son dönemde İsrail'in Filistin ve Lübnan politikalarını eleştiriyor. Bu gerilim, özellikle Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve deniz yetki alanları tartışmalarında Türkiye'nin elini zayıflatabilir ya da fırsatlar sunabilir. Ayrıca, İran'ın Kuzey Irak ve Suriye'deki nüfuzu, Türkiye'nin güneydoğu sınırında istikrarsızlığı artırabilir. Türk diplomasisinin, tarafları itidale çağıran ve arabuluculuk rolünü oynayan bir pozisyon alması bekleniyor.
