İran yönetimi, ABD güçlerinin stratejik öneme sahip Hürmüzgan eyaletinde gerçekleştirdiği hava saldırısını “en son savaş suçu” olarak değerlendirdi. Tahran yönetimi, uluslararası hukukun açık ihlali olarak gördüğü bu saldırının, bölgedeki istikrarsızlığı daha da derinleştireceğini belirtti.
Saldırının Detayları ve Yansımaları
İran Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, ABD‘nin İran‘ın güneyindeki Hürmüzgan eyaletine yönelik saldırısının sivil altyapıyı hedef aldığı ve çok sayıda can kaybına neden olduğu ifade edildi. Açıklamada, bu saldırının “uluslararası hukukun ve BM Şartı’nın açık bir ihlali” olduğu vurgulanırken, ABD’nin bölgedeki provokatif eylemlerine derhal son vermesi gerektiği çağrısı yapıldı. Yerel kaynaklar, saldırının İran Devrim Muhafızları‘na ait olduğu iddia edilen mevzileri hedef aldığını, ancak sivillerin de zarar gördüğünü aktardı.
Hürmüzgan eyaleti, Basra Körfezi‘ne kıyısı olan ve stratejik Hürmüz Boğazı’na ev sahipliği yapan kritik bir bölge. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte biri bu boğaz üzerinden yapılıyor. Saldırının hemen ardından bölgede bulunan bazı askeri tesislerden duman yükseldiği görüntülendi. İran devlet medyası, saldırı sonrası bölgede olağanüstü güvenlik önlemleri alındığını ve hava sahasının geçici olarak kapatıldığını bildirdi.
Bölgesel ve Uluslararası Boyut
ABD Savunma Bakanlığı, saldırıya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmazken, Amerikan basınında çıkan haberlerde operasyonun, İran’ın bölgedeki vekil güçlerine ve hassas askeri teknolojilere yönelik olduğu iddia edildi. Pentagon’un, saldırının sivil kayıplara yol açıp açmadığını araştırdığı ifade ediliyor.
BM Güvenlik Konseyi, saldırıyı görüşmek üzere acil toplantıya çağrıldı. Çin ve Rusya, İran‘ın toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi çağrısında bulunurken, ABD‘nin tek taraflı askeri hamlelerinin bölgeyi daha büyük bir çatışmaya sürükleyebileceği uyarısı yapıldı. Suudi Arabistan ve BAE gibi Körfez ülkelerinden ise henüz resmi bir tepki gelmedi. Bölgede görev yapan diplomatik kaynaklar, saldırının İran’ın nükleer programına yönelik artan baskıların bir parçası olduğunu değerlendiriyor. Arap Birliği, saldırıyı kınayarak taraflara itidal çağrısı yaptı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran ve ABD arasındaki bu tırmanıştan doğrudan etkilenebilecek bir coğrafyada yer alıyor. Hürmüz Boğazı’ndaki bir kriz, enerji fiyatlarını ve arz güvenliğini tehdit ederek Türkiye ekonomisini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, bölgesel istikrarsızlık Türkiye’nin güneydoğusunda yeni güvenlik riskleri yaratabilir. Ankara, hem NATO müttefiki ABD hem de komşusu İran ile diyaloğunu sürdürürken, bu tür tek taraflı askeri hamlelerin durdurulması için arabuluculuk girişimlerinde bulunabilir. Türk Dışişleri, saldırıyı endişeyle karşıladığını ve taraflara itidal çağrısı yaptığını duyurdu.
