İran, eski dini lideri Ali Hamaney'i düzenlenen devlet töreniyle toprağa verirken, cenaze sırasında yeni bir ABD askeri çatışması patlak verdi. Binlerce yaslı, Tahran sokaklarında toplanarak ABD Başkanı Donald Trump'a karşı intikam çağrılarında bulundu. Olay, İran ile ABD arasında zaten kırılgan olan dengeleri daha da sarsarken, bölgesel bir sıcak çatışma riskini de beraberinde getiriyor.
Gelişmenin Arka Planı
Eski lider Ali Hamaney, uzun süren bir hastalığın ardından 85 yaşında hayatını kaybetmişti. İran yönetimi, cenaze törenini milli bir yas havasında düzenlerken, halkın yoğun katılımı dikkat çekti. Ancak tören sırasında gelen haberler, bir ABD insansız hava aracının (İHA) İran destekli milis gruplarının konuşlandığı Suriye sınırındaki bir noktayı vurduğu yönünde oldu. Bu saldırıda en az 12 milis üyesinin hayatını kaybettiği, onlarcasının da yaralandığı bildirildi.
İran medyası, cenaze kortejinin hemen ardından hükümet yanlısı grupların ABD karşıtı gösterilere dönüştüğünü aktardı. Göstericiler arasında eski Devrim Muhafızları üyeleri de yer alırken, “İntikam, intikam!” sloganları atıldı. Tahran yönetimi henüz resmi bir açıklama yapmazken, gerilimin tırmanmaması için çağrıda bulunan bazı ılımlı sesler de duyuldu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu olay, İran’da yeni liderin belirlenmesi sürecinde yaşanan ilk büyük kriz olarak kayıtlara geçti. ABD’nin bölgede artan askeri varlığı ve İran’ın nükleer programına yönelik yaptırımlar, iki ülke arasındaki düşmanlığı derinleştiriyor. Uzmanlar, cenaze sırasında yaşanan bu çatışmanın, yeni liderlik döneminde İran’ın dış politikasını daha da sertleştirebileceğini belirtiyor.
Suriye’deki İran varlığına yönelik ABD saldırıları sıklaşırken, İran destekli Hizbullah ve diğer milis grupların da İsrail sınırında benzer eylemlerde bulunması bölgesel bir domino etkisine neden olabilir. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri, gelişmeleri endişeyle takip ederken, Rusya ise tarafları itidal çağrısında bulundu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran ve ABD arasındaki bu gerilimi yakından izliyor. İran’daki siyasi boşluğun bölgesel istikrarsızlığı artırması, Türkiye’nin Suriye ve Irak politikalarını doğrudan etkileyebilir. Aynı zamanda, İran’ın artan ABD karşıtlığı, Türkiye’nin Washington ve Tahran arasında denge kurma politikasını zorlayabilir. Enerji ticareti ve sınır güvenliği açısından İran’daki otorite boşluğu, Ankara için yeni tehditler doğurabilirken, yeni liderlikle işbirliği fırsatları da yaratabilir.
