Uzun süredir devam eden İran-ABD geriliminde bir barış anlaşmasının imzalanması halinde küresel yatırımcıların hangi varlıklara yönelmesi gerektiğine dair Bank of America stratejistleri önemli bir rapor yayımladı. Bankanın analistlerine göre, Başkan Donald Trump’ın düşük onay oranları ve hızla yükselen enflasyon, yönetimini savaşı sonlandırmaya iten başlıca etkenler arasında yer alıyor. Piyasalar daha şimdiden olası bir ateşkesi fiyatlamaya başlamış durumda ve bazı varlık sınıflarında barış beklentileriyle bağlantılı hareketler görülüyor. Raporda, İran’la varılacak kapsamlı bir anlaşmanın, küresel risk iştahını artıracağı, enerji fiyatlarında düşüşe yol açacağı ve sermaye akışlarını yeniden şekillendireceği vurgulanıyor. Bu senaryoda yatırımcıların portföylerini yeniden dengelemek için bazı kritik sinyalleri takip etmeleri gerektiği belirtiliyor.
Trump’ı barışa iten ekonomik ve siyasi baskılar
Bank of America stratejistleri, özellikle ABD’deki iç siyasi dinamiklerin ve ekonomik göstergelerin Trump yönetimini İran dosyasında daha yapıcı bir tutuma yönelttiğini ifade ediyor. Son anketler, başkanın onay oranlarının yüzde 40’ın altına gerilediğini, enflasyonun ise son on yılın en yüksek seviyelerine ulaştığını gösteriyor. Bu iki faktör, uzun süreli ve maliyetli bir askeri angajmanın sürdürülebilmesini siyaseten imkânsız hale getiriyor. Yüksek petrol fiyatlarının ABD’de akaryakıt maliyetlerini artırdığı, bunun da tüketici güvenini aşındırdığı ve orta sınıf hanelere doğrudan yansıdığı kaydediliyor. Ayrıca Körfez ülkeleri ve Avrupalı müttefiklerden gelen arabuluculuk çağrılarının da etkili olduğu belirtiliyor. Raporda, İran ile yapılacak bir anlaşmanın öncelikle jeopolitik risk primini düşüreceği, bunun da başta enerji piyasaları olmak üzere birçok varlık sınıfında dalgalanmayı azaltacağı vurgulanıyor. Yatırımcıların bu süreçte gelişmiş piyasalardaki hisse senetlerine, özellikle de teknoloji ve finans sektörlerine yönelmeleri gerektiği ifade ediliyor. Bank of America, anlaşmanın imzalanması durumunda S&P 500’de yüzde 10-15 arası bir yükseliş potansiyeli görüyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Petrol fiyatlarından savunma harcamalarına rotasyon
Olası bir barış anlaşmasının en çok etkileyeceği sektörlerin başında enerji ve savunma geliyor. İran’ın nükleer programına yönelik uluslararası yaptırımların hafifletilmesi halinde, İran’ın petrol ihracatının günde 1-1,5 milyon varil artacağı tahmin ediliyor. Bu arz artışı, Brent petrol fiyatlarında varil başına 10-15 dolar gerilemeye yol açabilir. Bu durum, havayolları, nakliye ve petrokimya gibi enerji yoğun sektörler için olumlu olurken, ABD’deki kaya petrolü üreticileri ve savunma sanayi şirketleri üzerinde baskı oluşturabilir. Rapora göre, savunma harcamalarındaki azalma beklentisi, Lockheed Martin ve Northrop Grumman gibi şirketlerin hisselerinde kısa vadeli düzeltme yaratabilir. Bununla birlikte, jeopolitik riskin azalmasıyla gelişmekte olan piyasalara yönelik sermaye akışları hızlanabilir; özellikle Türkiye, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi bölge ülkeleri bundan olumlu etkilenebilir. Bank of America ayrıca altın fiyatlarının kısa vadede gerileyebileceğini, ancak merkez bankalarının rezerv çeşitlendirmesi nedeniyle uzun vadede desteğini koruyacağını öngörüyor. Dolar endeksinin ise anlaşma sonrası zayıflayabileceği, bunun da euro ve yen gibi para birimlerine değer kazandırabileceği belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran ile hem kara komşusu hem de enerji tedarikçisi olarak barış sürecinden doğrudan etkilenecek ülkelerin başında geliyor. Olası bir anlaşma, Türkiye’nin doğalgaz ve petrol ithalat maliyetlerini düşürerek cari açığı azaltabilir. Aynı zamanda İran’a yönelik yaptırımların hafiflemesi, iki ülke arasındaki ticaret hacmini artırabilir ve özellikle doğalgaz anlaşmalarında yeni bir dönemi başlatabilir. Bölgesel istikrarın sağlanması, Türkiye’nin Suriye ve Irak’taki güvenlik tehditlerini de dolaylı olarak azaltabilir. Ancak, İran’ın yeniden uluslararası sisteme entegre olması, enerji ve savunma alanlarında Türkiye için yeni rekabet dinamikleri de yaratabilir.
