İran, 14 Şubat 2025 tarihinde ABD ve İsrail tarafından düzenlenen ortak hava saldırısında hayatını kaybeden Ayetullah Ali Hamaney için cenaze töreni düzenlemeye başladı. Tören, başkent Tahran'da büyük bir katılımla başlarken, ülke genelinde yas ilan edildi. Hamaney'in naaşı, halkın ziyaretine açılan bir platforma yerleştirildi ve milyonlarca İranlının akın etmesi bekleniyor.
Cenaze Töreninin Ayrıntıları
Tahran'daki ana tören, Devrim Meydanı'nda toplanan kalabalığın katılımıyla başladı. Hamaney'in naaşı, İran bayrağına sarılı olarak bir katafalka konuldu. Törene Devrim Muhafızları Komutanları, üst düzey din adamları ve yabancı ülkelerden temsilciler katıldı. Cenaze namazı, İran'ın en yüksek dini otoritelerinden biri tarafından kıldırılacak. Ardından cenaze alayı, Kum kentindeki kutsal türbeye doğru yola çıkacak. Güvenlik güçleri geniş çaplı önlemler alırken, birçok kentte yürüyüşler ve yas törenleri düzenleniyor.
Hamaney'in ölümü, ülkede derin bir siyasi boşluk yarattı. Yerine geçecek liderin kim olacağı henüz netleşmezken, Uzmanlar Meclisi'nin önümüzdeki günlerde toplanması bekleniyor. Hamaney, 1989'dan bu yana İran'ın en yüksek dini lideriydi ve ülkenin iç ve dış politikasında belirleyici rol oynuyordu.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Hamaney'in öldürülmesi, Ortadoğu'da tansiyonu zirveye taşıdı. İran liderliği, ABD ve İsrail'e karşı ağır misilleme tehdidinde bulunurken, bölgedeki vekil güçlerine (Hizbullah, Husiler, Suriye'deki milisler) saldırı emri verdi. İsrail sınır kentlerinde alarm durumu artırılırken, ABD, Körfez ülkelerine ek askeri sevkiyat yaptı. Batılı kaynaklar, İran'ın nükleer program üzerinde çalışmalarını hızlandırdığını bildiriyor. Petrol fiyatları yükselirken, tüm bölge savaşın eşiğinde.
Cenaze töreni, İran'ın siyasi ve dini birliğini sergileme fırsatı olarak görülüyor. Ancak ülke içinde farklı fraksiyonlar arasında liderlik mücadelesi başlamış durumda. Dini liderlik için öne çıkan adaylar arasında İbrahim Raisi ve Hamaney'in oğlu Mücteba Hamaney bulunuyor. Halk ise hem yas hem de öfke içinde.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye açısından güvenlik ve enerji boyutlarıyla kritik önem taşıyor. İran'daki istikrarsızlık, Türkiye'nin güney sınırında yeni bir kriz riski yaratıyor. Türkiye, İran'la enerji ve ticaret ilişkilerini gözden geçirmek zorunda kalabilir. Ayrıca, bölgede artan ABD-İran gerilimi, Türkiye'nin NATO müttefikliği ile bölgesel çıkarları arasında bir denge kurmasını gerektirecek. Türkiye'nin, cenaze törenine temsilci gönderip göndermeyeceği ve yeni dini liderle ilişkileri, önümüzdeki dönemin belirleyicisi olacak.
