ABD’nin tarım bölgelerinde, İran ile yapılan nükleer anlaşmanın çiftçiler üzerindeki etkileri, anlaşmanın uygulanmaya başlamasından aylar sonra hissedilmeye başlanırken, birçok çiftçi bu gelişmenin kendileri için çok geç geldiğini dile getiriyor. Başkan Donald Trump’ın en güçlü destekçileri arasında yer alan orta batılı çiftçiler, artan maliyetler ve düşen gelirler nedeniyle ekonomik sıkıntı yaşıyor. Özellikle soya fasulyesi, mısır ve buğday üreticileri, ticaret savaşlarının ve küresel piyasalardaki belirsizliğin etkisiyle zor bir dönemden geçiyor.
Anlaşmanın vaatleri ve gerçekleşmeyen beklentiler
İran ile yapılan anlaşma, ABD’li çiftçiler için yeni pazar fırsatları yaratması beklenirken, uygulamadaki gecikmeler ve İran’ın yaptırımların kaldırılmasına yönelik talepleri, bu beklentilerin karşılanmasını engelledi. Anlaşmanın imzalandığı dönemde büyük umut besleyen çiftçiler, şimdi artan girdi maliyetleri ve düşen ürün fiyatlarıyla mücadele ediyor. Tarım sektörü, ayrıca Çin ile yaşanan ticaret geriliminin de etkisiyle ihracatta ciddi kayıplar yaşadı. Bu durum, özellikle Cumhuriyetçi Parti’nin kalesi olan kırsal bölgelerde, Başkan Trump’ın ara seçimler öncesinde desteğini zayıflatıyor.
Uzmanlar, anlaşmanın tam anlamıyla hayata geçmesinin yıllar alabileceğini ve bu sürenin çiftçilerin mevcut sorunlarına çözüm getirmeyeceğini vurguluyor. Çiftçiler, hükümetten acil destek paketleri talep ederken, Trump yönetimi ise ticaret anlaşmalarının ve vergi indirimlerinin orta vadede sektörü canlandıracağını savunuyor.
Ara seçimler yaklaşırken siyasi yansımaları
İran anlaşmasının ekonomik etkileri, Kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde siyasi bir tartışma konusu haline geldi. Demokratlar, çiftçilerin sorunlarını kullanarak kırsal bölgelerde oy avına çıkarken, Cumhuriyetçiler ise anlaşmanın uzun vadeli faydalarına odaklanıyor. Ancak sahadan gelen sinyaller, çiftçilerin sabrının tükenmekte olduğunu gösteriyor. Birçok tarım derneği, hükümetin daha hızlı hareket etmesi gerektiğini belirterek, aksi takdirde seçimlerde ciddi oy kaybı yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
Bölgesel düzeyde ise anlaşmanın Ortadoğu’daki güç dengelerini değiştirme potansiyeli, ABD’nin stratejik çıkarları açısından önemini koruyor. Ancak kısa vadede, İran’ın bölgesel faaliyetlerinde bir yumuşama beklenmiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran anlaşmasındaki gecikmeler ve ABD’deki tarım krizi, Türkiye’yi doğrudan etkilemese de, ABD-İran ilişkilerindeki dalgalanmalar dolaylı olarak Türk ekonomisini ve dış politikasını etkileyebilir. İran’a yönelik yaptırımların hafifletilmesi, Türkiye’nin enerji ithalatında ve komşu ülkelerle ticaretinde yeni fırsatlar yaratabilir. Ancak ABD’nin tarımsal destek politikaları, küresel gıda fiyatlarını etkileyerek Türkiye’nin enflasyonla mücadelesini zorlaştırabilir. Ayrıca, ABD’nin iç siyasi gelişmeleri, Türkiye ile ilişkilerinde yeni dönemler başlatabilir.
