İran Sağlık Bakanlığı, 27 Haziran'dan bu yana ülkeye yönelik ABD saldırılarında en az 50 kişinin hayatını kaybettiğini, 517'den fazla kişinin yaralandığını açıkladı. Bakanlık Sözcüsü Hüseyin Kermanpur, Pazar günü yaptığı açıklamada, ölenler arasında beş kadın ve iki çocuğun bulunduğunu, yaralılar arasında ise 35 kadın ve 19 çocuğun yer aldığını belirtti. Anadolu Ajansı'nın aktardığı habere göre, saldırıların yoğunlaştığı bölgeler arasında başkent Tahran ve ülkenin güneyindeki stratejik noktalar öne çıkıyor. İran yönetimi, ABD'yi uluslararası hukuku ihlal etmekle suçlarken, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne acil oturum çağrısı yaptı.
Saldırıların arka planı: Artan gerilim
ABD ile İran arasındaki gerilim, nükleer müzakerelerin durması ve bölgesel güç mücadelesi nedeniyle son haftalarda tırmanışa geçti. ABD yönetimi, İran'ın vekil güçler aracılığıyla Ortadoğu'da istikrarsızlığı artırdığını öne sürerek hava saldırılarını yoğunlaştırdı. İran ise bu saldırıların uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve sivil kayıplarına yol açtığını vurguluyor. Sağlık Bakanlığı'nın verileri, saldırıların çoğunlukla sivil yerleşim alanlarını hedef aldığını gösteriyor. Özellikle kadın ve çocuk ölümlerinin yüksek olması, insani krizin boyutlarını gözler önüne seriyor. Bakanlık, yaralıların tedavisinin devam ettiğini ve ölü sayısının artabileceğini bildirdi.
Bölgesel ve küresel boyut: Yeni bir çatışma dalgası mı?
Bu saldırılar, Ortadoğu'da ateşkes çağrılarının arttığı bir dönemde yaşanıyor. İran'ın Birleşmiş Milletler nezdinde yaptığı girişimler, uluslararası toplumun dikkatini çekmeyi amaçlıyor. ABD ise operasyonların İran'ın askeri altyapısına yönelik olduğunu ve sivil kayıpların en aza indirilmeye çalışıldığını savunuyor. Ancak İran merkezli kaynaklar, saldırıların özellikle sivil bölgeleri hedef aldığını iddia ediyor. Olay, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve İsrail'in de yakından takip ettiği bir gerilim hattı oluşturuyor. Çin ve Rusya, İran'a destek mesajı verirken, Avrupa Birliği tarafları itidale davet ediyor. Bu durum, küresel enerji fiyatlarında dalgalanmaya ve uluslararası deniz ticaretinde risklerin artmasına neden oluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran ve ABD arasındaki bu gerilimin doğrudan tarafı olmasa da bölgesel etkilerinden en çok etkilenecek ülkeler arasında yer alıyor. Artan çatışma ortamı, Türkiye'nin güney sınırlarında güvenlik risklerini artırabilir ve mülteci akışına yol açabilir. Ayrıca Türkiye, İran'dan doğalgaz ve petrol ithal eden bir ülke olarak enerji arz güvenliği konusunda hassas. Bu gelişmeler, Türkiye'nin hem İran hem de ABD ile dengeli bir dış politika yürütme çabasını zorlaştırabilir. Ankara'nın arabuluculuk rolü üstlenmesi beklenirken, bölgesel istikrar için diyalog çağrıları önem kazanıyor.
