ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Irak'ın kuzeyinde görev yapan bir Amerikan askerinin daha hayatını kaybettiğini açıkladı. CENTCOM'un sosyal medya hesabından yapılan paylaşıma göre, asker cumartesi günü bölgede patlamamış mühimmatların kontrollü imhası sırasında meydana gelen bir patlamada yaşamını yitirdi. Bu son kayıpla birlikte, ABD'nin İran'la süregelen çatışmalarında ölen Amerikan askeri sayısı 17'ye yükseldi. Olay, Irak'ın kuzeyindeki Musul'a bağlı bölgelerde gerçekleşti. CENTCOM, ölen askerin kimliğine ilişkin henüz ayrıntılı bilgi paylaşmazken, ailesine bilgi verildiğini duyurdu. ABD'nin bölgedeki askeri varlığı, özellikle DEAŞ ile mücadele kapsamında Irak merkezi hükümetiyle koordineli olarak sürüyor.
Çatışmaların arka planı
ABD'nin Irak'taki askeri varlığı, 2014 yılında DEAŞ'ın Musul'u ele geçirmesinin ardından başlatılan uluslararası koalisyonun bir parçası olarak yeniden şekillendi. Yaklaşık 2 bin 500 Amerikan askeri, Irak güvenlik güçlerine danışmanlık, eğitim ve lojistik destek sağlıyor. Ancak son dönemde İran destekli milis gruplarının ABD üslerine yönelik saldırıları tırmandı. Bu saldırılara karşılık olarak ABD, Suriye ve Irak'ta hava operasyonları düzenlemişti. CENTCOM verilerine göre, 2023 Ekim'inden bu yana bölgede 100'den fazla ABD askeri yaralandı. Ölen askerlerin çoğu, İran destekli grupların roket ve insansız hava aracı saldırılarında hayatını kaybetti. Bu son olay ise rutin bir mayın temizleme faaliyeti sırasında yaşandı.
Patlamamış mühimmatlar, Irak'ta yıllardır süren savaşların bir mirası olarak bölge halkı ve askerler için ciddi tehdit oluşturuyor. Birleşmiş Milletler Mayın Eylem Servisi (UNMAS), Irak'ta halen 3 bin kilometrekareden fazla alanın mayın ve patlamamış mühimmatlarla kirlenmiş durumda olduğunu belirtiyor. Bu durum, özellikle Musul ve Kerkük gibi eski çatışma bölgelerinde sivil can kayıplarına da yol açıyor.
Bölgesel yansımalar
ABD'nin Irak'taki askeri kayıpları, Washington'un bölge stratejisini yeniden değerlendirmesine yol açıyor. Biden yönetimi, Irak'taki asker sayısını azaltma niyetinde olsa da, DEAŞ'ın yeniden canlanma riski ve İran'ın artan nüfuzu nedeniyle tam bir çekilme gerçekçi görülmüyor. Öte yandan, Irak hükümeti ABD askerlerinin varlığına yönelik iç siyasi baskılarla karşı karşıya. Özellikle İran'a yakın siyasi gruplar, yabancı güçlerin ülkeden çıkarılmasını talep ediyor. Bu durum, Bağdat yönetimi ile Washington arasında zaman zaman gerginliğe neden oluyor.
Küresel ölçekte ise bu tür olaylar, ABD kamuoyunda savaş yorgunluğunu artırıyor. Kongre'deki bazı üyeler, askerlerin Irak'taki görev tanımının netleştirilmesini ve gereksiz risklerin azaltılmasını savunuyor. CENTCOM ise yaptığı açıklamada, ölen askerin fedakarlığını vurgulayarak, “Bölgedeki ortaklarımızla iş birliği içinde DEAŞ'ın yeniden canlanmasını önlemek için çalışmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin DEAŞ ile mücadele kapsamında ABD ile yürüttüğü koordinasyonu ve Irak'ın kuzeyindeki güvenlik durumunu yakından ilgilendiriyor. Kuzey Irak, aynı zamanda PKK terör örgütünün faaliyet gösterdiği bir bölge. ABD askerlerinin varlığı, bölgedeki istikrarı doğrudan etkiliyor. Türkiye, ABD ile Irak'ta terörle mücadele konusunda zaman zaman görüş ayrılıkları yaşıyor. Olayın meydana geldiği Musul civarı, Türkiye'nin Irak politikasında hassas noktalardan biri. Bölgede istikrarsızlığın artması, Türkiye'nin güney sınırlarına yönelik güvenlik tehditlerini de beraberinde getirebilir. Ayrıca, ABD'nin Irak'tan çekilme tartışmaları, Türkiye'nin İran'ın bölgesel etkisini dengeleme stratejisi açısından yakından takip ediliyor.
