İşgal altındaki Doğu Kudüs'te bulunan İngiltere Başkonsolosluğu'nun tabelası, İsrail Dışişleri Bakanı'nın konsolosluğun kapatılması emrini vermesinin üzerinden 30 gün geçmesiyle kaldırıldı. İsrail'in 30 günlük süresinin dolduğu perşembe günü, konsolosluk binasındaki tabelaların söküldüğü görüldü. Bu adım, İngiltere ile İsrail arasında diplomatik gerilimi artırıyor.
Gelişmenin Arka Planı
İsrail Dışişleri Bakanı, 30 gün önce İngiltere'nin Doğu Kudüs'teki başkonsolosluğunun kapatılması talimatını vermişti. Kararın gerekçesi olarak, İngiltere'nin Kudüs'teki diplomatik temsilciliğinin Filistin yönetimiyle olan ilişkileri ve bölgedeki statükoya aykırı faaliyetleri gösterildi. İsrail, Doğu Kudüs'ü 1967'den bu yana işgal altında tutuyor ve tüm Kudüs'ü başkenti olarak görüyor. Uluslararası toplum ise Doğu Kudüs'ü Filistin'in başkenti olarak tanıyor.
İngiltere, Doğu Kudüs'teki başkonsolosluğu aracılığıyla Filistin yönetimiyle diplomatik ilişkilerini yürütüyordu. Konsolosluk, aynı zamanda Filistin topraklarındaki İngiliz vatandaşlarına hizmet veriyor ve bölgedeki insani yardım faaliyetlerini koordine ediyordu. İsrail'in bu kararı, İngiltere'nin Filistin'e yönelik politikasını ve bölgedeki varlığını doğrudan hedef alıyor.
İngiltere hükümeti, karara tepki göstererek konsolosluğun kapatılmasının uluslararası hukuka aykırı olduğunu savundu. İngiliz yetkililer, Doğu Kudüs'ün işgal altındaki Filistin toprağı olduğunu ve İsrail'in burada diplomatik temsilcilikleri kapatma yetkisi olmadığını belirtti. Ancak İsrail, egemenlik iddiasını sürdürerek kararın arkasında durdu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsrail'in İngiltere konsolosluğunu kapatma kararı, bölgedeki diplomatik dengeleri sarsıyor. İngiltere, Avrupa Birliği'nin önde gelen ülkelerinden biri olarak Kudüs'teki statükonun korunmasından yana tavır alıyor. İsrail'in bu adımı, diğer ülkelerin de benzer şekilde Kudüs'teki temsilciliklerini gözden geçirmesine yol açabilir. Özellikle Fransa, Almanya ve İtalya gibi ülkelerin Doğu Kudüs'te konsoloslukları bulunuyor ve İsrail'in bu hamlesi onları da endişelendiriyor.
Uluslararası hukuk açısından, Doğu Kudüs işgal altındaki toprak olarak kabul ediliyor ve İsrail'in burada diplomatik misyonları kapatma yetkisi tartışmalı. Birleşmiş Milletler kararları, Kudüs'ün statüsünün tek taraflı değiştirilemeyeceğini vurguluyor. İngiltere'nin konsolosluğunun kapatılması, İsrail'in uluslararası hukuku hiçe sayan tutumunun bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
ABD'nin tutumu ise belirsizliğini koruyor. ABD, 2017'de Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanımış ve büyükelçiliğini Kudüs'e taşımıştı. Ancak Doğu Kudüs'teki konsolosluklar konusunda ABD'nin pozisyonu net değil. İsrail'in İngiltere'ye yönelik bu adımı, ABD'nin bölgedeki müttefikleri arasında denge politikası yürütmesini zorlaştırabilir.
Filistin yönetimi, İngiltere konsolosluğunun kapatılmasını kınayarak uluslararası toplumu İsrail'e karşı harekete geçmeye çağırdı. Filistin Dışişleri Bakanlığı, bu kararın Filistin halkına yönelik bir saldırı olduğunu ve bölgedeki istikrarı bozacağını belirtti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Kudüs'ün statüsü konusunda Filistin'i destekleyen ve İsrail'in tek taraflı adımlarına karşı çıkan bir tutum sergiliyor. İngiltere'nin Doğu Kudüs'teki başkonsolosluğunun kapatılması, Türkiye'nin bölgedeki diplomatik dengeler açısından yakından takip ettiği bir gelişme. Türkiye, İsrail'in bu tür hamlelerinin uluslararası hukuku ihlal ettiğini ve bölgesel barışı tehdit ettiğini savunuyor. Ayrıca Türkiye, Kudüs'teki statükonun korunması için İslam İşbirliği Teşkilatı çatısı altında girişimlerde bulunuyor. İsrail'in İngiltere'ye yönelik bu adımı, Türkiye'nin İsrail'e karşı uluslararası platformlarda yürüttüğü diplomasiye destekleyici bir argüman sunabilir. Ancak Türkiye'nin kendi konsolosluğu da Doğu Kudüs'te bulunuyor ve benzer bir riskle karşı karşıya olabilir. Bu gelişme, Türkiye'nin bölgedeki diplomatik temsilciliklerinin güvenliği ve statüsü konusunda endişeleri artırıyor.
